محمدعلي خالقنژاد
گروه تحليل: در سه ماه اخير (فروردين، ارديبهشت و خرداد 1405) و پس از تهاجم دشمن آمريکايي صيهونيستي و دفاع مقدس در »جنگ رمضان«، ايران دوران گذار از فاز نظامي به بازسازي، ديپلماسي و مديريت بحران اقتصادي را تجربه کرده است.
به گزارش آرازآذربايجان، در ادامه، وضعيت کشور در اين بازه زماني در چهار محور اصلي قابل بررسي است.
1. وضعيت اجتماعي و سياسي:
در اين سه ماه، فضاي سياسي و اجتماعي ايران حول محور »اتحاد ملي و اقتدار جديد« شکل گرفته است. تصور رايج اين است که جنگ رمضان نه تنها باعث دو دستگي داخلي نشد، بلکه ملّت غيور ايران را متحدتر کرد و اعتبار آمريکا را به عنوان ضامن امنيّت منطقه کاهش داد. بسياري از تحليلهاي داخلي از تغيير جايگاه ژئوپليتيک ايران و تبديل آن به يک قدرت نوظهور درعرصه بينالمللي سخن ميگويند. در نخستين شبهاي جمعه سال، حضور گسترده مردم در مزار شهداي اين جنگ در سراسر کشور بازتاب يافت. همچنين رهبر جمهوري اسلامي سال 1405 را سال »اقتصاد مقاومتي در سايه اتحاد ملّي و امنيّت ملّي« نامگذاري کرد که اولويتهاي پيش رو را روشن ميسازد.
2. وضعيت اقتصادي و چالشهاي بازسازي
با وجود برقراري آتشبس نظامي، »جنگ اقتصادي« همچنان ادامه دارد و دولت مجبور به مقابله با گراني و تورم است. رئيس کل بانک مرکزي وضعيّت اقتصادي پس از جنگ را »بسيار وخيم«توصيف کرده است. جنگ رمضان به عنوان يک جنگ تمامعيار زيرساختي شناخته ميشود که صنايع کليدي مانند فولاد، آلومينيوم، انرژي و آب را هدف قرار داد. بسياري از کارخانهها، شهرکهاي صنعتي و مناطق مسکوني نيز آسيب ديدند.
در سه ماه اخير، عمليات بازسازي آغاز شده است: معاونت علمي رياست جمهوري وعده بازسازي 32 مرکز علمي آسيبديده را در شش ماه نخست سال داده است. وزير راه و شهرسازي از رايگان شدن خدمات نظام مهندسي و پروانه ساخت براي خانههاي تخريبشده خبر داد و شهرداري تهران نوسازي واحدهاي آسيبديده را با وعده تحويل حداکثر دو ساله شروع کرده است. شرکتهاي دانشبنيان نيز براي بازسازي تأسيسات نفت و پتروشيمي وارد ميدان شدهاند. کارشناسان اقتصادي بر اولويّت تعمير شبکههاي حملونقل، انرژي و بنادر تأکيد دارند و بخش خصوصي نيز آمادگي خود را براي مشارکت در بازسازي اعلام کرده است.
3. وضعيت ديپلماتيک و مذاکرات با آمريکا
در عرصه سياست خارجي، مذاکرات فشردهاي ميان ايران و آمريکا براي تثبيت آتشبس و جلوگيري از بازگشت درگيريها جريان دارد. در ارديبهشت ماه، دو طرف با يک پيشنويس 14 بندي به تفاهم نزديک شدند و در خرداد نيز عليرغم اختلافات، پيشرفت نسبي حاصل شده است. با اين حال، برخي تحليلهاي داخلي معتقدند که اين مذاکرات براي طرف آمريکايي يک »باخت« است و ايران پس از تجربه جنگ، هرگز تسليم شرايط آمريکا نخواهد شد.
4. وضعيت امنيّتي و نظامي
در اوايل خرداد، انفجارهايي در جنوب ايران و حملاتي از سوي نيروهاي آمريکايي به قايقها و پرتابگرهاي موشکي گزارش شد. با اين که تنشهاي امنيّتي به طور کامل پايان نيافته است، اما هوشياري مقتدرانه نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران، خيال هرگونه تهاجم بدون پاسخ را به کابوس پاسخهاي درهم کوبنده از طرف ايراني بدل ساخته است. اما وزارت کشور تأکيد کرده که آمادگي نظامي ايران اکنون بسيار بالاتر از دوران پيش از جنگ است و بازدارندگي کامل برقرار شده است.
5. سخن آخر، دفاع اقتصادي
با هماهنگي بينظير و اقتدار مثالزدني جمهوري اسلامي ايران در سه جبهه حياتي، نقشههاي شوم، پيچيده و از پيش طراحيشدهي دشمنان که هدف نهاييشان ايجاد فروپاشي دروني، انزواي بيروني و نااميدي ملي بود، با شکستي مفتضحانه و تاريخي مواجه شد. در جبهه اول، يعني «خيابان و ميدان»، حضور آگاهانه، حماسي و غرورآفرين مردم ايران، هرگونه گمانهزني رسانههاي بيگانه درباره دو دستگي اجتماعي را باطل کرد. در جبهه دوم، »ديپلماسي«، دستگاه سياست خارجي کشور با هوشمندي، قاطعيت و بدون عقبنشيني از خطوط قرمز، انزواي تحميلي را شکست و روايت حقطلبانه و مظلوميتزداييشدهي ايران را به گوش جهانيان رساند. و در جبهه سوم، «مردم ايران» با ايستادگي، فداکاري و صبوري در برابر فشارهاي سنگين، ستون فقرات اين مقاومت را تشکيل دادند. اين پيروزي موفق، عزتمندانه و باشکوه، دقيقاً همان مسيري بود که رهبر شهيد و فرزانهي اين انقلاب ترسيم کرده بودند و اکنون کشور با سربلندي به آن قله مبعوث شده و جامه عمل پوشانده است؛ گويي خون پاک شهدا و هدايت آن رهبر بزرگوار، ضامن اين شد که ايران نه تنها در برابر طوفان حوادث خم نشود، بلکه ريشههايش عميقتر و تنهاش استوارتر گردد.
اينک، ايران در سه ماه پس از پايان جنگ تحميلي رمضان، کشوري است که از يک آزمون نظامي سنگين، بيسابقه و تمامعيار، سربلند و سرافراز بيرون آمده است. اگرچه ويرانيهاي گستردهاي در زيرساختهاي حياتي از جمله:کارخانهها، شبکههاي انرژي، بنادر و بافتهاي مسکوني به يادگار مانده، اما شور و شعف ناشي از پيروزي و غرور ملي، به موتور محرکهاي قدرتمند براي »اتّحاد ملي« تبديل شده است. امروز، مهندسان، کارگران، شرکتهاي دانشبنيان، بخش خصوصي و مردم عادي، شانهبهشانه يکديگر و با عزمي راسخ به بازسازي اين ويرانيها پرداختهاند تا هر آجر و هر سازهي جديد، نمادي از احياي قدرت، اميد و خودکفايي باشد.
همزمان با اين تلاشهاي جهادي در داخل، ديپلماسي ايراني در عرصه بينالملل نيز مأموريتي خطير، حساس و چندلايه بر عهده دارد. تهران در حال مديريت هوشمندانه و دقيق تنشها با ايالات متحده آمريکا است؛ نه با انفعال يا امتيازدهي يکجانبه، بلکه از موضع قدرت، اقتدار و بازدارندگيِ اثباتشده در ميدان نبرد. هدف نهايي اين ديپلماسي فعال و پويا، تثبيت آتشبس، عاديسازي نسبي شرايط منطقهاي و جلوگيري از هرگونه لغزش يا بازگشت درگيريهاي نظامي است. ايران با در دست داشتن کارتهاي برندهي ژئوپليتيک، به دنيا ثابت ميکند که صلح پايدار و باثبات، تنها در سايهي احترام متقابل، توازن قوا و به رسميت شناختن حقوق غيرقابل مذاکرهي ملّت ايران امکانپذير خواهد بود.
با اين همه، واقعبيني حکم ميکند که موانع پيش رو را به درستي شناخت. چالش اصلي و فوري معيشتي مردم در بهار 1405 همچنان سايه سنگين و فرسايندهي »جنگ اقتصادي« است که دشمن با تمام قوا آن را تشديد کرده است. تورم ناشي از شرايط جنگي و محاصره دريايي، نوسانات بازار و خسارات جبرانناپذير وارده به صنايع مادر (مانند فولاد و پتروشيمي) و بخش مسکن، فشار مضاعفي بر سفره و زندگي خانوارها وارد کرده است. مديريت اين بحران، نيازمند تدابيري فراتر از شعار است؛ نيازمند تزريق منابع هوشمند، حمايت بيقيد و شرط از توليد داخلي، کنترل بازار و جلوگيري از هرگونه رانت در فرآيند بازسازي است تا بار اين هزينههاي سنگين بر دوش اقشار آسيبپذير جامعه نيفتد.


رسانه ها باید در مسیر اطلاع رسانی دقیق و صحیح حرکت کنند
تصادف در محور ارومیه - سلماس یک فوتی و ۳ مصدوم برجای گذاشت
ضرورت همدلي و اتحاد جامعه رسانهاي آذربايجانغربي
وقتي درمان قسطي ميشود
جهش 4 برابري هزينه تجارت، شوک جديد تورمي و رکود در راه است
بادرشبو؛ طلاي سبز آذربايجانغربي
رسانهها شريک توسعه آذربايجانغربي هستند
تصادفات جاده ای در آذربایجان غربی ۳۹ مصدوم و ۲ قربانی گرفت
آذربایجان غربی در آستانه جهش صنعتی؛ ۴۱ پروژه آماده افتتاح شدند
چرا سواد رسانهاي به ابزار بقا در عصر جنگ شناختي تبديل شده است
