مرزهاي آذربايجان غربي از گسترش ديپلماسي مرزي تا ثروت آفريني

آذربايجان‌غربي به دليل موقعيت جغرافيايي ويژه خود و همسايگي با 3 کشور و فعاليت 7پايانه مرزي، يکي از مهم‌ترين استان‌هاي مرزي کشور به شمار مي‌رود؛ استاني که مرز در آن تنها يک خط جغرافيايي نيست، بلکه بخشي از زندگي اقتصادي و اجتماعي مردم محسوب مي‌شود. از تجارت خرد و فعاليت‌هاي بازارچه‌اي گرفته تا حمل‌ونقل و دادوستدهاي روزمره، مرز در اين استان به‌طور مستقيم با معيشت بخشي از جامعه گره خورده است.
با اين حال، در کنار فرصت‌هاي ناشي از هم‌جواري با بازارهاي منطقه‌اي، چالش‌هايي همچون نوسانات اقتصادي، محدوديت‌هاي زيرساختي و نبود ثبات در برخي فعاليت‌هاي مرزي نيز بر زندگي مرزنشينان تأثيرگذار بوده است؛ موضوعي که باعث شده که مرز هم‌زمان به‌عنوان يک فرصت و يک چالش در زندگي مردم تعريف شود.
تاثير مستقيم تردد مرزي در معيشت مرزنشينان
رضا يکي از کسبه مرزي در پيرانشهر گفت: بخش زيادي از درآمد ما به رفت‌وآمدهاي مرزي و خريد و فروش کالا وابسته است. هر زمان که شرايط مرز بهتر باشد، وضعيت زندگي هم بهتر مي‌شود.يکي ديگر از فعالان اين حوزه اظهار کرد: مرز براي ما فقط يک موقعيت جغرافيايي نيست؛ بخشي از اقتصاد خانواده‌هاست. اگر اين مسيرها فعال نباشد، زندگي خيلي از ما دچار مشکل مي‌شود.
برخي رانندگان فعال در مسيرهاي مرزي نيز به نوسانات کاري اشاره کرده و گفت: کار ما وابسته به وضعيت مرز است. گاهي حجم کار بالا مي‌رود و گاهي هم به دليل محدوديت‌ها کاهش پيدا مي‌کند. ثبات در اين حوزه براي ما خيلي مهم است.در عين حال، برخي ساکنان مناطق مرزي بر اين نکته تأکيد دارند که توسعه زيرساخت‌ها و ساماندهي فعاليت‌هاي مرزي مي‌تواند شرايط زندگي را پايدارتر کند و فرصت‌هاي جديدي براي اشتغال ايجاد کند.
مرز بايد به منبعي براي ثروت‌آفريني تبديل شود
استاندار آذربايجان غربي با تأکيد بر ضرورت تجهيز، توسعه و تکميل زيرساخت‌هاي گمرکات استان، گفت: رونق‌بخشي به بازارچه‌هاي مرزي مصوب ضروري بوده و اين موضوع در تقويت معيشت مرزنشينان و توسعه اقتصادي منطقه بسيار مؤثر است.
رضا رحماني، 15 ارديبهشت در همايش ستاد توسعه فرصت هاي اقتصادي مرزي استان با اشاره به اهميت نقش مرز در اقتصاد آذربايجان‌غربي، افزود: مرز بايد به منبعي براي ثروت‌آفريني و بهبود معيشت مرزنشينان تبديل شود و لازم است در همه تصميم‌گيري‌ها، حقوق و منافع مرزنشينان به‌طور جدي مورد توجه قرار گيرد.لزوم تجهيز مرزهاي استان به امکانات روز وي با تأکيد بر تسهيل تردد در مرزهاي استان و ارتقاي خدمات گمرکي، خاطرنشان کرد: گمرکات آذربايجان‌غربي در واقع نماينده گمرک جمهوري اسلامي ايران بوده و بايد به‌گونه‌اي تجهيز و مديريت شود که شأن و اعتبار کشور حفظ شود.
رحماني تاکيد کرد: توسعه زيرساخت‌هاي مرزي، افزايش سرعت خدمات‌رساني در مرزها از اولويت‌هاي مديريت استان است.
آغاز نهضت فعالسازي ظرفيتهاي مرز در آذربايجان غربي استاندار آذربايجان‌غربي به آغاز نهضت فعال‌سازي ظرفيت‌هاي مرزي نيز اشاره کرده و افزود: مرز براي يک استان مرزي، کليدي‌ترين منبع تأمين نيازها و توسعه اقتصادي بوده و ما فرآيند بازگشايي و رونق بازارچه‌هايي را که به هر دليل در گذشته تعطيل شده بودند، با قوت آغاز کرده‌ايم.
استاندار آذربايجان‌غربي بر لزوم عبور از نگاه‌هاي سنتي به مرز نيز تأکيد کرد و افزود: ساماندهي هوشمندانه فعاليت مرزنشينان يک ضرورت اقتصادي بوده و اجازه نخواهيم داد بوروکراسي اداري مانع از بهره‌مندي مردم از مواهب مرز شود.
رحماني همچنين با اشاره به برنامه‌هاي تقويت زيرساخت‌هاي بازارچه‌هاي مرزي استان، اضافه کرد: هدف ايجاد يک زنجيره تأمين پايدار است که در آن، مرزنشين به عنوان فعال اقتصادي شناسنامه‌دار، نقش مهمي در مديريت عرضه و تقاضا ايفا کند.استاندار آذربايجان‌غربي، با تأکيد بر تسهيل حداکثري فرآيندهاي تجاري، افزود: آذربايجان‌غربي به عنوان پيش‌قراول ديپلماسي اقتصادي مرزي، نقش حياتي در خنثي‌سازي فشارها بر سفره مردم ايفا مي‌کند.
استاندار آذربايجان‌غربي، با تأکيد بر لزوم بهره‌برداري ملي از مزيت‌هاي مرزي استان، اين پتانسيل را موتور محرک پيشرفت منطقه دانسته و گفت: ظرفيت‌هاي مرزي پيشران تحول اقتصادي استان است و نگاه ما به مرزها ملي و فراملي است.
جديت در حمايت قانوني از کولبران و پيله‌وران رحماني با بيان اينکه بخش عمده فعاليت‌هاي مديريتي استان به حوزه مرز اختصاص يافته، افزود: با پيگيري‌هاي انجام شده، سهميه پيله‌وري استان در سال گذشته به‌طور کامل جذب شده و تلاش‌ها براي جبران کسري سهميه منطقه آزاد و حمايت قانوني از کولبران، پيله‌وران و فعالان اقتصادي با جديت ادامه دارد.
ايجاد بازارچه و شهرک‌هاي توليدي در نقاط مرزي در دستور کار است
وي خاطرنشان کرد: ايجاد بازارچه‌ها، شهرک‌هاي توليدي و صنايع فرآوري نظير پوشاک و ميوه خشک در نقاط مرزي به صورت جدي در دستورکار است.
استاندار آذربايجان‌غربي به دستاوردهاي ديپلماسي اقتصادي نيز اشاره کرد و افزود: در ديدار با وزير تجارت ترکيه، افزايش تردد کاميون‌ها و تسهيل عبور از دروازه‌هاي تجاري به سوي اروپا نهايي شده و با فعال‌سازي اتاق تجارت ترکيه در اروميه و انتقال ميز تجارت اين کشور به استان، آذربايجان‌غربي به محور اصلي بهره‌مندي از توافق‌نامه تعرفه ترجيحي اوراسيا تبديل شده است.
زيرساخت‌ها در پايانه‌هاي مرزي آذربايجان غربي تکميل مي‌شود
مديرکل راهداري و حمل و نقل جاده اي آذربايجان غربي به توسعه زيرساخت‌هاي پايانه مرزي تمرچين اشاره کرد و گفت: اين پايانه مرزي به عنوان يکي از مهم‌ترين گذرگاه‌هاي زائران اربعين، در حال تجهيز به امکانات جديد از جمله دستگاه ايکس‌ري کاميوني بوده و برنامه‌ريزي براي تکميل زيرساخت‌هاي آن در حال انجام است.
ارسلان شکري با تأکيد بر رويکرد توسعه‌محور در حوزه ترانزيت اظهار کرد: برنامه‌هايي از جمله انتقال تشريفات گمرکي به پس‌کرانه‌ها، تجهيز پايانه‌ها به سامانه‌هاي هوشمند، نصب دوربين‌هاي پلاک‌خوان و ردياب ناوگان، ساماندهي تردد مرزنشينان و افزايش تعامل با کشورهاي همسايه در دستور کار قرار دارد که نقش مهمي در تسهيل فرآيندها و افزايش بهره‌وري خواهد داشت.
شکري، همچنين به عملکرد حوزه مسافري اشاره کرد و افزود: در سال گذشته، تردد مسافران از پايانه‌هاي مرزي استان در سطح قابل توجهي ادامه داشته و در اين ميان، تردد زائران اربعين از مرز تمرچين با ثبت 166 هزار و 410 نفر، رشد 26 درصدي را نسبت به سال قبل تجربه کرده که نشان‌دهنده تقويت زيرساخت‌ها و خدمات‌رساني در اين مسير است.
پايانه‌هاي بازرگان، رازي، تمرچين و سرو به عنوان دروازه‌هاي اصلي ترانزيتي استان
وي در ادامه به وضعيت پايانه‌هاي مرزي استان اشاره کرد و گفت: پايانه‌هاي بازرگان، رازي، تمرچين و سرو به عنوان دروازه‌هاي اصلي ترانزيتي استان، در مسير توسعه و بهسازي قرار دارند و اجراي طرح‌هاي جامع در اين پايانه‌ها با هدف افزايش ظرفيت، تسهيل تردد و ارتقاء کيفيت خدمات در دستور کار قرار گرفته است.مديرکل راهداري و حمل‌ونقل جاده‌اي آذربايجان‌غربي افزود: در پايانه مرزي بازرگان به عنوان مهم‌ترين پايانه زميني کشور، اجراي طرح جامع با برآورد 6 هزار ميليارد ريال در حال پيگيري است و در پايانه مرزي رازي نيز طرح جامع با نياز اعتباري ? هزار ميليارد ريال در مراحل مطالعاتي قرار دارد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايسنا، روايت مرزنشينان در آذربايجان‌غربي نشان مي‌دهد که مرز در اين استان تنها يک موقعيت جغرافيايي نيست، بلکه بخشي از ساختار اقتصادي و اجتماعي زندگي مردم محسوب مي‌شود.
در حالي که مسئولان بر توسعه و ساماندهي ظرفيت‌هاي مرزي تأکيد دارند، تجربه روزمره مردم نيز نشان مي‌دهد تحقق اين هدف نيازمند ايجاد ثبات، توسعه زيرساخت‌ها و تقويت تجارت رسمي است.لذا به نظر مي‌رسد در صورت هم‌افزايي ميان سياست‌گذاري‌هاي توسعه‌اي و واقعيت‌هاي ميداني، مرز مي‌تواند از يک ظرفيت بالقوه به يک موتور پايدار اقتصادي براي آذربايجان غربي تبديل شود.