درآمدهای میلیونی و محرمانه گدایان

درآمدهای میلیونی و محرمانه گدایان

گروه اجتماعی : نباید فراموش کرد که مسئله تکدی گری تنها یک پدیده و معضل اقتصادی و مرتبط به بحران در این حوزه نیست، بلکه ارتباط مستقیم با مسائل فرهنگی و اجتماعی در جامعه هم دارد.
مسئله تکدی گری و گدایی یکی از ناهنجاری اجتماعی است که این روزها بازار داغی پیدا کرده است. همزمان با رشد فزاینده ی این پدیده رسانه‌ها هم دست به کار شده‌اند. از ساخت سریال و مستند آسیب شناسانه گرفته تا تهیه گزارش‌های خبری همه و همه متوجه این موضوع شده است. اما این موارد هم نتوانسته به عنوان اهرم بازدارنده این پدیده عمل کند.دست فروشی به عنوان ترازوی افزایش و کاهش این پدیده ی اجتماعی به معنای وضعیت پایدار و ناپایدار جامعه از نظر فرهنگی و اجتماعی است. نباید فراموش کرد که مسئله تکدی گری تنها یک پدیده و معضل اقتصادی و مرتبط به بحران در این حوزه نیست، بلکه ارتباط مستقیم با مسائل فرهنگی و اجتماعی در جامعه هم دارد. ساختارهای فرهنگی می‌توانند باعث کاهش و حتی از بین رفتن این پدیده شوند.
متاسفانه این پدیده به علت کثرت و شیوع بیش از حد در کشور ما انواع و اقسام و دسته بندی هم پیدا کرده است. دسته بندی در متکدی‌ها، روش‌ها و حتی محل‌هایی که آن‌ها به این کار مشغول اند. لازم به ذکر است در برخی از کشورها این عمل قانونی است و در برخی دیگر نه تنها قانونی نیست بلکه جرم و مجازات حبس و زندان را به دنبال دارد. در برخی از موارد افراد متکدی برای فرار از قانون، جلب نظر و ترحم رهگذران راه کارهایی دارند. راه کارهایی مثل استفاده از ابزارهای هنری مانند آلات موسیقی و استفاده از آنان و بوم‌های نقاشی برای هنرمند جلوه دادن خود در مقابل مردم.
*نگاه اسلام به تکدی گری، نیازمند واقعی در اسلام
از آن جا که موضوع اقتصاد و وجود مشکلات مالی برای انسان‌ها در هر دوره ای و همه ادیان وجود داشته است. می‌توان در دوره‌های مختلف و از زبان ایدئولوژی‌ها و نگاه‌های متنوع هم به این موضوع پرداخت. متکدیان را می‌توان به چند دسته کلی تقسیم کرد:
گروه اول: گاهی شخصی واقعاً نیازمند است و باید به او کمک شود. در این فرض سائل یا متکدی در حقیقت فردی است که با تلاش و کوشش از راه درست در آمد کسب می‌کند اما این در آمد جواب گوی نیاز زندگی‌اش نیست و یا اساساً چیزی عایدش نمی‌شود؛ این موضوعی است که آیات و روایات نسبت به آن نظر مثبت دارند. قرآن کریم در این باره می‌فرماید: »وَ فی أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ«؛ و در اموال شان برای سائل و محروم حقی بود. این آیه به روشنی بیانگر این واقعیت است که در اموال نیکوکاران حقی برای سائل و محروم در نظر گرفته شده است. گروه دوم: عده ای دیگر هستند که نیازمندند و این نیاز را به زبان می‌آورند و در خواست شان اصرار و سماجت دارند. با این که که اسلام نسبت به سائل و درخواست از مردم –در صورت نیاز- نگاه مثبت دارد، اما اصرار و سماجت هم مورد تائید است؟ در این قسمت، آنچه که از روایات برمی‌آید؛ این است که تقاضای کمک مالی از دیگران همراه با اصرار مورد تأیید شرع نیست. رسول خدا (ص) در این مورد می‌فرماید: »خدا دشمن می‌دارد دشنام گوی بی آبرو و گدای مبرم را«
گدای مبرم، یعنی گدای اصرار کننده و سمج. مثل برخی از کسانی که در خیابان‌ها و محل‌های عمومی با اصرار سعی در کسب در آمد دارند. این که خداوند متکدی با اصرار را با دشنام گوی بی آبرو هم ارز می‌دارد هم نکته قابل تأمل است.
گروه سوم: در این بین عده ای از جریان تکدی گری سوء استفاده می‌کنند. یعنی این که کسی نیاز مالی ندارد ولی خودش را به تکدی گری می زند. انسان اگر بدون احتیاج شدید دست به گدایی دراز کند، این درخواست و سؤال حرام بوده و در روایات متعدد نکوهش شده است: در حدیثی از پیغمبر اکرم (ص) داریم: »لا تحل الصدقة لغنی«؛ صدقات برای افراد بی نیاز حرام است.
*بعد اجتماعی – شمشیر دو لبه
پدیده تکدی گری یک موضوع و آسیب اجتماعی است، فقر و بی نوایی تنها می‌تواند به عنوان یک انگیزه و دلیل ابتدایی مطرح شود ولی این مسئله موجب نمی‌شود تا شخص به سوی تکدی گری روی آورد؛ زیرا تکدی گری که با شخصیت روانی و اجتماعی انسان ارتباط مستقیم و عمیقی دارد، این کار امری دور از شرافت و کرامت انسانی است. انسان سالم و با شخصیت هرگز برای به دست آوردن غذا و احتیاج اولیه به تکدی گری اقدام نمی‌کند و گدایی را ابزار و وسیله ای برای برآورد نیازهای خود قرار نمی‌دهد. از این رو بسیار دیده شده که انسان‌های فقیر و بی نوایی که نیازهای بسیاری آن‌ها را احاطه کرده است ولی آنان به تکدی و گدایی رو نیاورده‌اند. در طرف دیگر این موضوع مخاطبان متکدیان قرار دارند. کسانی که یا به لحاظ مالی در رتبه بسیار بالاتری قرار دارند و یا مردم طبقه متوسط مادی. کسانی که دارای رتبه بالای مالی و اقتصادی هستند می‌توانند به نحوی با این پدیده مقابله کنند. بدیهی است که منظور از مقابله کمک کردن صرفاً مالی و دادن صدقه نیست. به نظر می‌رسد در صورتی که نیاز گروه اول از نیازمندان-طبق تعریف بالا- مرتفع یا به حداقل برسد، عملاً راه برای دیگران باز نخواهد ماند. همین کمک کردن‌هایی که در اقتصاد اسلامی به آن‌ها اشاره شده است می‌تواند کمک و راه گشایی برای حل این مشکل باشد.باید این موضوع را در نظر داشت که کمک به گدایان خیابانی که هیچ مصداق روشن و صادقی در فقر خود در نهایت “سلامتی و جوانی” جز ادعای فقر ندارند، نه تنها از مشکل را رفع نمی کند بلکه آنان را به این شغل حرام حریص تر می نماید. شاهد این امر را می توان “اصرار و وقت شناسی این قشر در حاضر شدن در محل کار خود، بر سرچهار راه ها در بدترین شرایط آب و هوایی” دانست. چرا که چنان این عادت زشت در آنان نهادینه شده و شیرین می باشد که حاضر به تحمل هرمشکلی برای از دست ندادن درآمد میلیونی خود را دارند.
*درآمدهای مجرمانه متکدیان:
متاسفانه کارشناسان می گویند سن تکدی گری کاهش یافته و گدایان حرفه ای برای تحریک عواطف شهروندان بیشتر از زنان و کودکان برای تکدی گری استفاده می‌کنند. این روزها استفاده از کودکان و نوجوانانی که از صبح تا شب با فال یا گل در چهارراه‌ها مشغول گدایی هستند، مرسوم شده است. بدتر از آن نوزادانی هستند که از صبح تا شب خمار و خواب آلود در بغل مردان و زنان متکدی‌اند و وظیفه‌شان سوزاندن دل عابرانی است که قرار است دست در جیبشان کنند.
اما استفاده کودکان برای گدایی جرمی است که متاسفانه مجریان قانون کمتر حساسیتی نسبت به آن دارند. با مروری بر قوانین داخلی و پیمان‌های جهانی که دولت ایران به این پیمان‌ها ملحق شده است، بهره کشی و سوء استفاده از کودکان برای گدایی و تکدی گری یک پدیده مجرمانه و جرم محسوب می‌شود. برای نمونه ماده ۷۱۲ قانون مجازات اسلامی، در خصوص مجرمانه بودن تکدی گری جرم انگاری کرده است:ماده ۷۱۲ – هرکس تکدی یا کلاشی را پیشه خود قرار داده باشد و از این راه امرار معاش یا ولگردی کند به حبس از یک تا سه ماه محکوم خواهد شد و چنانچه با وجود توان مالی مرتکب عمل فوق شود علاوه بر مجازات مذکور کلیه اموالی که از طریق تکدی و کلاشی به دست آورده است مصادره خواهد شد. ماده ۷۱۳ همین قانون درباره گماردن کودک برای تکدی گری پیش بینی مجازات کرده و هرکسی را که از کودک برای این کار بهره برداری کند بزهکار دانسته است.این در حالی است که این روزها در خیابان‌های شهر به وفور از این دست کودکان دیده می‌شوند و کسی مسئولیت پیگیری و رسیدگی به این‌ها را بر عهده نمی‌گیرد

نوشته شده توسط admin در چهارشنبه, ۲۱ آبان ۱۳۹۳ ساعت ۵:۴۳ ق.ظ

دیدگاه


هشت − = 7