ARAZAZARBAIJAN

خانواده در پرتو عاشورا از خيمه‌هاي کربلا تا خانه‌هاي ايران امروز


خانواده در پرتو عاشورا از خيمه‌هاي کربلا تا خانه‌هاي ايران امروز

دکتر رقيه پورغفار

گروه جامعه: در هندسه معارف اسلامي، خانواده صرفاً يک نهاد و ساختار اجتماعي براي همزيستي انسان‌ها نيست؛ بلکه کانوني براي شکل‌گيري ايمشان، اخلاق، تربيت و مسئوليت‌پذيري است. يک جامعه اگر قرار است بر مدار عدالت و معنويت استوار شود، نخست بايد در درون خانه‌ها ريشه بدواند و جان بگيرد و شاخ و برگ و بار بياورد. از همين رو قرآن کريم سفارش مي‌کند:


به گزارش آرازآذربايجان، »يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَاراً وَقودُها الناسُ و الجِحارة«؛ (اي اهل ايمان! خود و خانواده خود را از آتشي که هيزم آن انسان‌ها و سنگ‌هاست حفظ کنيد.) اين آيه در حقيقت يادآور مي‌شود که نخستين سنگ بناي صلاح و اصلاح يک جامعه، از خانواده آغاز مي شود.
در سيره عملي و راه و روش و توصيه هاي پيامبر اکرم (ص) و اهل بيت (ع) نيز خانواده جايگاهي سازنده و انساني دارد. تشکيل خانواده را محبوب‌ترين بناي اجتماعي نزد خداوند معرفي مي‌کنند؛ تعبيري که نشان مي‌دهد سلامت و استحکام جامعه، پيش از هر چيز در گرو استحکام خانه‌هاي مملو از ايمان و مهرباني و فداکاري و ايثار است و به ويژه در اين منظومه، حضرت فاطمه زهرا (س) عالي ترين اسوه و نمونه و خورشيد درخشان و حرارت بخش خانواده هم براي مسلمانان و هم حتي براي انسانهاي پاک غير مسلمان به شمار مي رود. در تاريخ اسلام نمونه‌هايي بي شمار و ارزشمند فراواني از نقش خانواده در پاسداشت خانواده و حرمت آن مي بينيم. حتي در »حديث کساء« که منزلت معنوي و الهي خاص و منحصر بفرد اهل (ع) را نشان مي دهد خانواده مخصوصاً بانوي خاندان رسول اکرم (ص) و محبتشان نزد خدا مبناي فضيلت ايشان قرار گرفته: »هُم اهلُ بيتِ النبوةِ و مَعدِنُ الرسالة، هُم فاطمةُ و ابوها و بعلُها و بَنوها« (ايشان اهل بيت پيامبر و معدن رسالت هستند، آنان عبارتند از فاطمه و پدر و همسر و فرزندانش!)
اما شگفت اين است که شايد هيچ رويدادي به اندازه عاشورا و حوادث بعد از آن در سال 61 هجري حقيقت و ارزش اجتماعي خانواده در اسلام را آشکار نکرده باشد. کربلا تنها صحنه نبردي خونين نبود؛ بلکه مکتبي بزرگ براي تربيت انسان و پاسداري از ارزشهاي سياسي و اجتماعي و مبارزاتي تاريخ بشر است؛ مکتبي که در آن خانواده با تکيه بر ايمان و شناخت حق ايستاد و نشان داد که دفاع از حق، مرز سن، جنسيت و موقعيت اجتماعي نمي‌شناسد و حتي بعد از شکست ظاهري يک لشکر اندک، خانواده آن لشکر مي توانند پاسدار خون شهيدان خود باشند.
امام حسين (ع) هنگامي که در برابر انحراف سياسي عميق در حاکميت مسلمانان قيام کرد، تنها با گروهي از جنگاوران به ميدان نيامد. او خانواده خويش را نيز همراه آورد؛ حضوري که معنايي فراتر از همراهي عاطفي داشت. در کنار شمشير ياران، صبر و آگاهي خاندان پيامبر (ص) قرار گرفت تا پيام نهضت براي هميشه در تاريخ باقي بماند. در خيمه‌هاي کربلا، زنان و کودکان تنها شاهدان حادثه نبودند؛ آنان راويان وقايع عاشورا و پيام امام حسين (ع) براي مردمان زمانه خود و آيندگان بودند. در اين ميان، نقش حضرت زينب (س) بر پايه توصيه هاي برادرش امام حسين و با هماهنگي برادرزاده اش امام زين العابدين به عنوان امام زمانش، جلوه‌اي درخشان از رسالت خانواده در امتداد نهضت عاشورا دارد. اگر فداکاري ياران امام در روز عاشورا حماسه آفريد، روشنگري و استقامت زينب کبري (س) پس از آن، روح اين حماسه را در تاريخ جاري ساخت. خطبه‌هاي او در کوفه و شام نشان داد که گاه يک سخن آگاهانه مي‌تواند اثر شمشيري را داشته باشد که در ميدان نبرد فرود آمده است. همان که شاعر انديشمند زمان ما استاد فريد طهماسبي گفته: کربلا در کربلا مي ماند اگر زينب نبود ...
اگر امروز به جامعه ايران بنگريم، ردپاي همين فرهنگ عاشورايي خانواده را در زندگي مردمان اين مرز و بوم و حتي در گستره مقاومت اسلامي در لبنان و فلسطين مي‌توان ديد؛ مادراني که صبر و استقامت را به فرزندان خود مي‌آموزند، در پدراني که مسئوليت‌پذيري و غيرت را ارزش زندگي مي‌دانند، و در جواناني که آرمان ساختن آينده‌اي بهتر را در سر دارند. هر جا که خانواده به کانون تربيت انسان‌هاي باايمان و مسئول تبديل شود، جامعه نيز توان ايستادگي در برابر دشواري‌ها را خواهد داشت.
امروز خانواده هاي ايراني حامل و راوي پيام شهدا و خودشان نيز حاضر در تجمعات خياباني براي پاشداشت ارزشهاي انقلاب اسلامي و در حراست از مرزهاي خاکي و آبي و هوايي ايران عزيز هستند و حماسه ها خانواده را رقم مي زنند.
عاشورا در نهايت اين پيام روشن را با خود دارد: خانه‌ها تنها محل سکونت و آرمش نيستند؛ مي‌توانند سرچشمه آگاهي، شجاعت و کرامت انساني باشند. هر خانواده‌اي که از مکتب حسيني الهام بگيرد و نسلي آگاه و آزاده پرورش دهد، در حقيقت چراغي از همان حقيقتي را روشن نگه داشته است که در ظهر داغ کربلا فروزان شد؛ حقيقتي که نشان داد وقتي ايمان در دل خانه‌ها ريشه بدواند، هيچ قدرتي توان خاموش کردن آن را نخواهد داشت. اميد آنکه خانه‌هاي ما نيز با الهام از مکتب حسين(ع)، کانون پرورش نسلي آگاه، آزاده و مسئول باشد؛ نسلي که چراغ عدالت و کرامت انساني را در آينده اين سرزمين روشن نگاه دارد.


برچسب ها:

تاریخ: 1405/04/08 02:28 ب.ظ | دفعات بازدید: 1716 | چاپ


مطالب مشابه dot
آخرین اخبار dot
مشاهده مشخصات مجوز در سامانه جامع رسانه‌های کشور