اقتصاد کشور بايد پيش‌بيني‌پذير شود

اقتصاد ايران پيش از جنگ شرايط خوبي نداشت و حتي به پاشنه آشيل سياست‌گذاري در کشور هم تبديل شده بود. با وجود اين ضعف اما جنگ تحميلي سوم که با حضور بيشتر ارتش ايالات متحده در حمله به ايران آغاز شد، موجب پيروزي واشنگتن و شکست تهران نشد.
در شرايطي که به نظر مي‌رسد ايالات متحده در رسيدن به اهداف خود توفيق چنداني نداشته، حملات اسراييل و آمريکا به زيرساخت‌هاي اقتصادي ايران شدت گرفته است. به نظر مي‌رسد آن‌ها با هدف تضعيف بيش از پيش درآمدهاي ارزي کشور به زيرساخت‌ها حمله کرده‌اند. درواقع به نظر مي‌رسد جنگي که در ميدان نظامي نتوانسته موفقيتي براي بانيانش داشته باشد، با حمله به اقتصاد ايران، مي‌خواهد عدم موفقيت را پنهان کند.
اين جنگ هم به نظر مي‌رسد به اتمام خواهد رسيد و پرسش اصلي اين است در فرداي آن تصميم‌گيران کشور چه مسيري را براي بازسازي و بازگشت دوباره به ريل توسعه و پيشرفت انتخاب مي‌کنند.
آلبرت بغزيان، کارشناس اقتصاد کلان، درباره ضرورت‌هاي اقتصاد ايران در روزهاي بعد از جنگ گفت: اين مهم تحت تاثير چگونگي پايان اين جنگ و اين‌که ايران در چه موقعيتي با آمريکا و اسراييل باشد، تغيير مي‌کند. جنگ اگر بدون هيچ الزام و شروطي که براي ايران تضمين‌کننده باشد، به پايان برسد، ما با وضعيتي مشابه آن‌چه پس از جنگ 12 روزه تا اين جنگ مواجه مي‌شويم. وضعيت نه جنگ، نه صلح رکود و تورم را تشديد مي‌کند.
يک آتش بس به تنهايي آرامش را بر نمي‌گرداند
وي افزود: صرف يک آتش بس، اقتصاد را ما در موقعيت دشوار قرار مي‌دهد و مسلما کار مسئولان اقتصادي در مديريت اقتصاد هم دشوارتر خواهد بود. از مهم‌ترين چالش‌هاي اقتصاد ما، پيش‌بيني ناپذير شدن آن است و از بانک مرکزي و وزارت اقتصاد انتظار مي‌رود که نوسانات اقتصاد کلان را به حداقل برسانند و زمينه کاهش ابهامات را فراهم کنند. اين امر به‌ويژه در روزهاي پس از جنگ و بازسازي اهميتي دو چندان دارد.
عضو هيات علمي دانشگاه تهران در مورد سياست ارزي مطلوب در سناريوي آتش بس شکننده گفت: در حوزه سياست ارزي پيش از جنگ بانک مرکزي خيلي ثبات بخش عمل نکرد ولي انتظار مي‌رود پس از جنگ، با اقدامات ثبات آفرين، زمينه‌اي فراهم شود که سرمايه‌گذار حاضر به سرمايه‌گذاري در اقتصاد شود. طبيعي است که پس از جنگ جذب سرمايه‌گذاري خارجي با موانع و البته فرصت‌هايي روبه‌رو است و جذب سرمايه‌گذاري داخلي هم نيازمند زمينه‌سازي است.
توافق جامع صلح بهترين سناريو است
بغزيان درباره رسيدن به يک توافق جامع براي آتش بس گفت: در اين صورت شرايط اقتصادي ما مي‌تواند متفاوت شود. يعني اگر اين اتفاق همراه شود با يکسري اتفاقات مثل تثبيت حاکميت ايران بر تنگه هرمز يا کاهش تحريم‌ها، طبعا دست ايران از نظر اقتصادي بازتر خواهد بود و با توجه به اين‌که شانس حمله دوباره به حداقل مي‌رسد، زمينه براي پيشرفت اقتصادي کشور هم فراهم‌تر مي‌شود. در اين سناريو، عصر بازسازي با بازگشت امنيت نظامي همزمان مي‌شود و همين فرصت را براي ثبات بخشي بيش از هر زمان ديگري آماده مي‌کند. اين سناريو به معناي اين است که تهران و واشنگتن تا چند سال در پي رويارويي نخواهند بود.
وي با تاکيد بر نقش رژيم ارزي در آن شرايط گفت: جذب سرمايه‌گذاري بدون احساس امنيت بسيار دشوار است. اعتماد سازي محصول ثبات است و اگر ما نوسانات قيمتي ارز را به طور کلي حل کنيم و رويه‌اي که پيش از جنگ در پيش گرفته شد را کنار بگذاريم، شرايط براي توسعه فراهم مي‌شود. هيچ شاخصي در اقتصاد نيست که به اندازه ثبات ارزي بتواند اميد و احساس امنيت را به آحاد جامعه القا کند.
وي هشدار داد: حتي در آن شرايط که احتمالا بهترين سناريوي پيش‌روي ايران است هم اگر دولت رفتارهاي پيشين خود را از سر بگيرد ما دچار بحران خواهيم شد. چنانچه دولت هر وقت با کسري بودجه و منابع مواجه شد، يا به بهانه‌هايي چون تقويت رقابت‌پذيري توليد داخل و بهبود صادرات سراغ تضعيف ارزش پول ملي رفته، در نهايت تورم و بحران اقتصادي پديد آمده است. ضمن اين‌که سوداگري هم در مقابل توليد صنعتي تقويت شد و در نهايت فرصت‌هاي کشور از بين رفت. در شرايط پساجنگ هم اين اقدامات به تاخير در بازسازي منجر مي‌شود.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از خبرآنلاين ،عضو هيات علمي دانشگاه تهران درباره دليل کاهش قيمت ارز با وجود جنگ گفت: اين‌جا اقدام خاصي از سوي سياست‌گذاري اقتصادي انجام نشده است. دليل اصلي کاهش قيمت ارز، کاهش چشمگير تقاضا است که به دلايلي چون مسدود شدن اينترنت جهاني هم مربوط است. اين امر موجب شده تا قيمت‌ها کاهشي نه چندان بزرگ را تجربه کنند ولي نبايد تصور کنيم نرخ فعلي، نرخ تعادلي است و اين نرخ را بايد نرخ عصر جنگ در نظر بگيريم.
وي با اعلام بي خبري از اقدامات وزارت اقتصادي و بانک مرکزي گفت: من اين روزها نديدم که اظهار نظري داشته باشند يا بگويند در حال انجام چه کاري هستند. شايد وزير اقتصاد و رييس کل بانک مرکزي دور کاري مي‌کنند و کمتر آفتابي مي‌شوند. به هر روي ما امروز سياست ارزي خاصي نداريم که بخواهيم کاهش قيمت‌ها را محصول عملکرد کسي بدانيم.