شيريني جشن چغندرقند، تلخي دغدغه آب
گروه گزارش: طرح برگزاري جشنواره چغندرقند در مياندوآب در کنار استقبال از فرصت‌هاي اقتصادي، بحث‌هايي را درباره مديريت منابع آب و آينده کشاورزي منطقه مطرح کرده است؛ دغدغه‌اي که با توجه به شرايط درياچه اروميه، توجه هم‌زمان به توسعه اقتصادي و ملاحظات زيست‌محيطي را ضروري مي‌کند.
مياندوآب از مناطق مهم کشاورزي آذربايجان‌غربي است که چغندرقند در اقتصاد کشاورزي و فعاليت‌هاي صنعتي آن جايگاه قابل توجهي دارد. وجود کارخانه قند و ظرفيت توليد محصولات جانبي اين صنعت نيز زمينه‌اي براي توسعه صنايع تبديلي، ايجاد ارزش افزوده و جذب سرمايه‌گذاري فراهم کرده است.
در همين راستا، سرپرست فرمانداري ويژه مياندوآب از برنامه‌ريزي براي برگزاري جشنواره ملي چغندرقند با هدف معرفي محصولات فرآوري‌شده، شناسايي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري، معرفي توانمندي‌هاي کشاورزي و صنعتي و تقويت ظرفيت‌هاي گردشگري مياندوآب خبر داده است.رسول ملکي با اشاره به ظرفيت‌هاي کارخانه قند اين شهرستان، بر ضرورت معرفي محصولات جانبي اين واحد صنعتي، از جمله ملاس و فرآورده‌هاي حاصل از آن، تأکيد کرده و برگزاري جشنواره را فرصتي براي بسترسازي توسعه اقتصادي و جذب سرمايه‌گذار دانسته است.
چنين رويدادي مي‌تواند بستري براي معرفي توانمندي‌هاي منطقه، ارتباط ميان توليدکنندگان و سرمايه‌گذاران و آشنايي با ظرفيت‌هاي کمتر شناخته‌شده صنعت قند باشد؛ با اين حال، در منطقه‌اي که با محدوديت منابع آبي و چالش‌هاي زيست‌محيطي درياچه اروميه روبه‌روست، توجه به ابعاد آبي توليد کشاورزي نيز اهميت ويژه‌اي دارد.
نگراني درباره آب؛ دغدغه‌اي قابل تأمل
اما در پي انتشار خبر برگزاري جشنواره، فعالان محيط‌زيستي با طرح ديدگاه‌هايي درباره مصرف آب در کشت چغندرقند، نسبت به ترويج اين محصول در شرايط تنش آبي ابراز نگراني کرده‌اند.
از نگاه فعالان محيط‌زيست، برنامه‌هاي توسعه‌اي زماني مي‌توانند به دستاوردهاي ماندگار منجر شوند که در کنار منافع اقتصادي، پيامدهاي زيست‌محيطي آن‌ها نيز مورد بررسي قرار گيرد.
اين فعالان محيط زيستي با اشاره به هزينه‌ها و تلاش‌هاي چندين‌ساله براي احياي درياچه اروميه، خواستار توجه بيشتر به تناسب الگوي کشت با ظرفيت منابع آبي منطقه شده است.
اين نگراني در شرايطي مطرح مي‌شود که تأمين آب کشاورزي، حفظ منابع زيرزميني و مديريت مصرف آب در حوضه درياچه اروميه از موضوعات مهم برنامه‌ريزي منطقه‌اي به شمار مي‌رود. از اين منظر، توجه فعالان محيط‌زيست به آثار احتمالي گسترش کشت محصولات آب‌بر، موضوعي قابل بررسي است و مي‌تواند زمينه گفتگوي سازنده ميان بخش‌هاي مختلف را فراهم کند.البته طرح اين دغدغه‌ها لزوماً به معناي ناديده‌گرفتن اهميت اقتصادي چغندرقند يا ضرورت حمايت از کشاورزان نيست. چغندرقند براي بخشي از بهره‌برداران کشاورزي و صنايع وابسته، محصولي درآمدزا محسوب مي‌شود و تصميم‌گيري درباره سطح کشت آن بايد با در نظر گرفتن شرايط معيشتي کشاورزان، نياز صنايع، وضعيت بازار و ظرفيت منابع آب انجام گيرد.
آيا محصولات جايگزين مي‌توانند فرصت تازه‌اي ايجاد کنند؟
بابک نژادبهمن يکي از فعالان اجتماعي و محيط‌زيستي مياندوآب نيز در پيامي در شبکه‌هاي اجتماعي، ضمن ابراز نگراني از برگزاري چنين جشنواره‌هاي با توجه به اهميت مسئله آب، معرفي محصولاتي مانند زعفران را به‌عنوان يکي از گزينه‌هاي قابل بررسي براي برنامه‌هاي ترويجي پيشنهاد کرده است؛ پيشنهادي که با هدف تنوع‌بخشي به فعاليت‌هاي کشاورزي و توجه به محصولات داراي ارزش افزوده بيشتر مطرح مي‌شود.
البته انتخاب محصول جايگزين نيازمند بررسي‌هاي کارشناسي درباره سازگاري با اقليم و خاک، نياز آبي، هزينه توليد، بازار فروش، امکان فرآوري و ميزان درآمد خالص کشاورز است؛ بنابراين، نمي‌توان بدون ارزيابي‌هاي فني و اقتصادي، يک محصول را به‌طور قطعي جايگزين محصول ديگر دانست.
با اين حال، بررسي ظرفيت کشت محصولات متناسب با شرايط منطقه و معرفي فرصت‌هاي جديد سرمايه‌گذاري در بخش کشاورزي مي‌تواند در کنار جشنواره چغندرقند مورد توجه قرار گيرد. چنين رويکردي به معناي تقابل با توليد موجود نيست، بلکه تلاشي براي گسترش گزينه‌هاي اقتصادي و افزايش قدرت انتخاب کشاورزان خواهد بود.
توسعه اقتصادي و حفاظت از منابع آب؛ دو هدف مکمل
يک کارشناس مسائل اقتصادي نيز در گفتگو با خبرنگار ما گفت: يکي از موضوعات مهم در اين زمينه چگونگي ايجاد تعادل ميان منافع اقتصادي توليد و ضرورت مديريت منابع آب است؛ چغندرقند در کنار ارزش اقتصادي خود، به آب نياز دارد و ميزان اين نياز با توجه به شرايط اقليمي، نوع خاک، دوره رشد و شيوه آبياري تغيير مي‌کند.
سرخوش محمودي افزود: ارزيابي اقتصادي اين محصول تنها بر اساس قيمت خريد و فروش آن کافي نيست؛ بلکه ميزان آب مصرفي، بهره‌وري توليد، هزينه‌هاي آبياري و پيامدهاي احتمالي برداشت آب بر منابع منطقه نيز بايد در محاسبات مورد توجه قرار گيرد.
وي گفت: در کنار اين موضوع، توسعه صنايع تبديلي و افزايش ارزش افزوده محصولات جانبي کارخانه قند مي‌تواند از مسيرهايي باشد که به تقويت اقتصاد منطقه کمک مي‌کند و به نظر مي‌آيد که جشنواره چغندرقند در صورت اجرايي شدن بايد علاوه بر معرفي محصولات و فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري، فرصتي براي گفتگو درباره بهره‌وري آب، روش‌هاي نوين آبياري، مديريت سطح زيرکشت و راهکارهاي کاهش هزينه‌هاي توليد نيز باشد.
جشنواره‌اي براي معرفي ظرفيت‌ها و طرح پرسش‌هاي مهم
جشنواره چغندرقند مياندوآب در صورت برنامه‌ريزي مناسب، مي‌تواند فراتر از يک رويداد، به بستري براي ارتباط ميان کشاورزان، صنايع، سرمايه‌گذاران، دستگاه‌هاي اجرايي و متخصصان تبديل شود.معرفي محصولات جانبي کارخانه قند، بررسي ظرفيت‌هاي فرآوري، ارائه راهکارهاي افزايش بهره‌وري آب و گفت‌وگو درباره الگوي کشت متناسب با شرايط اقليمي منطقه، از جمله موضوعاتي است که مي‌تواند به غناي اين رويداد کمک کند.
همچنين مشارکت کارشناسان حوزه آب و محيط‌زيست در برنامه‌هاي جشنواره مي‌تواند زمينه بررسي علمي دغدغه‌هاي مطرح‌شده را فراهم کند؛ به‌ويژه آنکه تصميم‌هاي مرتبط با کشاورزي و صنايع وابسته، علاوه بر آثار اقتصادي کوتاه‌مدت، پيامدهايي براي آينده منابع طبيعي منطقه نيز دارند.
در اين ميان، لازم است بررسي شود که توسعه ظرفيت فرآوري کارخانه قند چه تأثيري بر تقاضاي چغندرقند خواهد داشت و چگونه مي‌توان ميان نياز صنايع، منافع کشاورزان و محدوديت منابع آب هماهنگي ايجاد کرد.
مسيري مشترک براي اقتصاد پايدار
نگراني فعالان محيط‌زيست درباره وضعيت منابع آبي منطقه، در کنار تلاش مسئولان براي جذب سرمايه‌گذار و تقويت اقتصاد مياندوآب، مي‌تواند به‌جاي تبديل‌شدن به دو ديدگاه متقابل، زمينه‌اي براي تدوين راهکارهاي مشترک باشد.
از يک سو، رونق کشاورزي، حمايت از توليدکنندگان و توسعه صنايع تبديلي براي اقتصاد شهرستان اهميت دارد و از سوي ديگر، پايداري اين فعاليت‌ها به حفظ منابع آب و توجه به ظرفيت‌هاي زيست‌محيطي وابسته است.بر اين اساس، موفقيت جشنواره چغندرقند تنها به ميزان استقبال از آن يا تعداد فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري معرفي‌شده محدود نمي‌شود؛ بلکه توانايي آن در ايجاد ارتباط ميان منافع اقتصادي و الزامات مديريت منابع آب نيز مي‌تواند يکي از معيارهاي ارزيابي دستاوردهاي آن باشد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از اروم نيوز، مياندوآب براي توسعه اقتصادي به فرصت‌هاي تازه نياز دارد و در عين حال، آينده کشاورزي آن بدون توجه به وضعيت آب قابل تصور نيست و جشنواره چغندرقند مي‌تواند فرصتي براي نزديک‌شدن اين دو ضرورت باشد؛ فرصتي که در آن، حمايت از توليد و جذب سرمايه‌گذار در کنار گفت‌وگوي کارشناسي درباره آب و محيط‌زيست قرار گيرد تا مسير توسعه منطقه با نگاه به نيازهاي امروز و ظرفيت‌هاي فردا ترسيم شود.
تاریخ: 1405/07/26 08:43 ق.ظ | دفعات بازدید: 1720