گروه جامعه: قبل از مهرماه، نرخ سبد معيشت 91 ميليون و 300 هزار تومان بوده؛ هنوز دادههاي رسمي تورم مهرماه نيامده، اما با قاطعيت مي توان گفت تا پايان مهرماه، نرخ سبد معيشت حداقلي خانوارهاي کارگري در خوشبينانهترين حالت به 100 ميليون تومان رسيده.
در همين يک ماه، سبد خوراکيها حداقل 12 درصد افزايش قيمت داشته است. با وجود همهي اينها، به نظر ميرسد هيچ عزم جدياي براي ترميم عادلانه دستمزد هم وجود ندارد.
»مرغ دوباره گران شده است، خبر داريد؟« اين جمله بخشي از گفتوگوهاي اجتماعيِ اين روزهاي مردم در کوچه و خيابان است. توده مردم که اکثريت آنها به دليل استيلاي چندسالهي سياستهاي آزادسازي و شوکدرماني، به جمعيت انبوه تهيدستان شهري پيوستهاند، از گراني دوبارهي »تنها کالاي پروتئيني« که در سفرههايشان باقي مانده، به ستوه آمدهاند. افزايش حداقل 25 درصدي قيمت مرغ، به يک عذاب اليم براي »مردمي« تبديل شده که مدتهاست رنگ اقلامي مثل گوشت قرمز يا ماهي را در سفرههاي خود نديدهاند.
تبديل گراني مرغ -که در روزهاي ابتداي آبانماه، قيمت هرکيلوي آن در بازار رسمي به حداقل 350 هزار تومان رسيده- به يک گفتمان اجتماعيِ پراهميت، فقط يک دليل دارد: بعد از گراني افسارگسيخته گوشت قرمز و در مرحله بعد، ماهي و ميگو، گوشت مرغ تنها کالاي جايگزيني بود که فرودستان هنوز توان خريد آن را در خود سراغ داشتند. پيش از اين، در سبد خريد ماهانهي مزدبگيران (حداقل رسميها که حقوق ثابت و قانوني دارند) شامل معلمان، پرستاران و کارگران بيمهشده و متخصص، چند عدد مرغ وجود داشت که فضاهاي خالي ماندهي سفرهها را پُر ميکرد؛ حالا يک مرغ دو کيلو يا 5.2 کيلويي، بين 800 تا يک ميليون تومان قيمت دارد. يعني براي خريد 4 عدد مرغ بايد 4 ميليون تومان بپردازي، مبلغي برابر با يکپنجم يا يکششم دستمزد ماهانه يک خانواده با سرپرست حقوقبگير.
گراني 70 هزار توماني مرغ در يک هفته
اين هفته، قيمت مرغ که پيش از آن در بازار 280 هزار تومان بود به کيلويي 350 هزار تومان رسيد يعني در عرض يک هفته، 70 هزار تومان در هر کيلو بالا رفت. اتحاديههاي مرغداران ميگويند افزايش 5 برابري قيمت نهاده پس از حذف ارز ترجيحي، عامل اصلي گراني است. اما وزير جهاد کشاورزي، علت گراني مرغ را افزايش قيمت جهاني نهادههاي دامي اعلام کرده است!
بدون ترديد، »دليل گراني مرغ« حذف ارز ترجيحي و سودجويي دلّالان است؛ سياستهاي غلط ارزي يکي از اصليترين دلايل گراني اقلام اساسي زندگي مردم از جمله مواد غذايي و داروست. متاسفانه براي واردات خودروهاي گران قيمت و لاکچري که قيمت آنها گاهي به يک همت ميرسد، ارز اختصاص دادهاند، اما دلار دولتي واردات دارو و کالاهاي اساسي را حذف کردهاند. قيمت اين کالاها به بازار خشنِ ارز آزاد سپرده شده.براساس آنچه اخيراً منتشر شده، تنها يک نفر از ابربدهکاران ارزي، حدود 4 ميليارد دلار به وزارت نفت بدهي دارد. اين رقم معادل تقريباً يک ماه درآمد نفتي ايران است. در چنين شرايطيست که براي واردات دان مرغ، دلار دولتي ندارند و ارز ترجيحي اختصاص نميدهند! در نتيجه تنها مولفهي هنوز آبرومند سفرههاي مردم، يعني گوشت مرغ، پرواز ميکند و از سفرههاي کوچک تودههاي مردم دور و دورتر ميشود.
کالابرگ فقط وعده بود!
يک سال و چند ماه قبل، پيش از اجراي آخرين دور آزادسازي، دولت وعده داد منابع حاصل از حذف ارز ترجيحي را در قالب کالابرگ و يارانه، به مصرفکننده نهايي ميدهد يعني همين جمعيت انبوه تهيدستان شهري که حالا نميتوانند يک يا دو عدد مرغ بخرند.
با اتکا به وعدهي بيپشتوانهي کالابرگ، قيمت کالاهاي مورد نياز زندگي مردم نجومي افزايش يافت؛ اما کالابرگ هرگز به ارزش واقعي به دست مصرفکنندهاي که زندگياش به زير خط فقر رانده شده نرسيد. امروز کالابرگ براي هر عضو خانوادهاي که بايد يکپنجم حقوقش را پاي خريد 4 عدد مرغ بدهد، 4 ميليون تومان است. يعني کالابرگ يک خانواده 4 نفرهي مزدبگير، فقط پول 4 عدد مرغ است! با وجود گرانيهاي پياپي، مبلغ کالابرگ فقط 500 هزار تومان افزايش يافت که اين افزايش (پول يک کيلو و 220 گرم مرغ) فقط سهم مددجويان کميته امداد و بهزيستي شد و طبقه کارگر و مزدبگير از آن بينصيب ماندند.حالا کار به جايي رسيده که حداقل دستمزد روزانه که مبلغ آن 554 هزار تومان است، پول 1.5 کيلو مرغ است. با کل دستمزد يک روز کارگر، فقط ميشود يک مرغ کوچک 1.5 کيلويي خريد.
افزايش حداقل 12 درصدي قيمت سبد خوراکيها فقط در يک ماه
صعود قيمت کالاهاي اساسي مثل مرغ، نرخ سبد معيشت خانوارهاي کارگري را تا رقم بيسابقهاي افزايش داده است. «فرامرز توفيقي» فعال کارگري که محاسبات مستقل سبد معيشت خانوارهاي کارگري را انجام ميدهد، در اين رابطه ميگويد: در اين هفته، قيمت رسمي مرغ در ميادين ترهبار 70 هزار تومان افزايش يافته، اما در مغازههاي کوچک، افزايش قيمت بيش از اينهاست. مدتهاست »مرغ« و تخم مرغ تنها کالاي پروتئينيِ در دسترس در سبد غذايي طبقه کارگر است، حالا مرغ حذف شده. قيمت هر کيلو مرغ که 40 درصد آن ضايعات است، به حداقل 350 هزار تومان رسيده است.
توفيقي ادامه داد: قبل از مهرماه، نرخ سبد معيشت 91 ميليون و 300 هزار تومان بوده؛ هنوز دادههاي رسمي تورم مهرماه نيامده، اما با قاطعيت ميگويم تا پايان مهرماه، نرخ سبد معيشت حداقلي خانوارهاي کارگري در خوشبينانهترين حالت به 100 ميليون تومان رسيده. در همين يک ماه، سبد خوراکيها حداقل 12 درصد افزايش قيمت داشته است. با وجود همهي اينها، به نظر ميرسد هيچ عزم جدياي براي ترميم عادلانه دستمزد هم وجود ندارد.پيشبرد بيوقفهي سياستهاي غلط، کار را به جايي رسانده که کارگر با حقوق يک روز کامل کار سخت، فقط ميتواند يک مرغ کوچک بخرد.
معلوم نيست باقي مخارج سفره از جمله برنج و نان و سيبزميني و پياز، چطور و از کجا بايد تامين شود.به گزارش آرازآذربايجان به نقل از اقتصاد24فيک نفر به اندازه يک ماه درآمد نفتي کشور به »دولت« يعني به خزانه بيتالمال بدهکار است، آن وقت کارگري يک ماه تمام کار ميکند، 20 يا 30 ميليون حقوق ميگيرد، براي خريد 4 عدد مرغ، به گرفتاري ميافتد و هميشه شرمنده خانواده است….