حاشيه نشيني چالش بزرگ شهرهاي آذربايجان غربي
فرزاد صدقي
گروه گزارش: حاشيه نشيني همواره يکي از معضلات جوامع شهري به حساب ميآيد که با خود مشکلات بي شماري را از نظر امنيت، اشتغال، مسايل فرهنگي و اجتماعي به بار ميآورد.
افرادي که از روستاها و يا شهرهاي کوچکتر مهاجرت ميکنند و يا به دليل وضعيت نامناسب اقتصادي به ويژه مساله گراني مسکن نميتوانند در مراکز شهرها سکونت داشته باشند، در شهرهاي اقماري يا شهرکهايي که فاصله اندکي با شهرها دارند، سکني ميگزينند. پيدايش معضلي به نام حاشيهنشيني که در گذشته فقط در کلان شهرها ديده ميشد، امروزه به شهرهاي کوچک نيز سرايت کرده و آسيبهاي اجتماعي نظير فقر، بيکاري و اختلاف طبقاتي را به دنبال داشته است.
بر اساس آمارهاي رسمي به طور کلي در استان آذربايجان غربي، بيش از 72 و منطقه حاشيه نشين با 2500 هکتار مساحت و 300 هزار نفر جمعيت وجود دارد، از 17 شهرستان استان، 13 شهرستان داراي مناطق حاشيه نشين هستند.هر چند بررسي هاي اجمالي نشان مي دهد وجود مناطق حاشيه نشين و سکونتگاه هاي غيرمجاز بيش از اين آمار و ارقام باشد اما آنچه قابل تامل است رشد روز افزون مهاجرت روستائيان به شهرها و گسترش معضل حاشيه نشيني است.
در حالي که هر سال به جمعيت حاشيه نشينان استان اضافه مي شود، بسياري از مردم در نواحي حاشيه اي از امکانات اوليه زندگي محروم هستند و با توجه به محدود بودن امکانات شهري و افزايش جمعيت مناطق حاشيه اي مشکلات اجتماعي بيشتر مي شود.به اعتقاد بسياري از کارشناسان، مهاجرت از روستاها و شهرهاي کوچک به شهرهاي بزرگ به دليل وجود مشکلات اقتصادي، از اصلي ترين دلايل افزايش جمعيت حاشيه نشين شهرهاي استان محسوب مي شود که باعث توسعه بيش از اندازه حاشيه اين شهرها، بدون در نظر گرفتن مولفه هاي مورد نياز زندگي شهري شده است.
برخي از کارشناسان مسائل اجتماعي معتقدند: تاکنون به بحث حاشيه نشيني نگاهي جدي و اصولي نشده است، در واقع حرکت ها در اين راستا همراه با دلسوزي براي افرادي بوده است که در اين مسير گرفتار شده اند و هرگز به اين موضوع به صورت عميق و علمي نگاه نشده است که زندگي به هر نحو و به هر شکل ممکن در حاشيه شهر مي تواند چه آثار زيان بخش و عواقب منفي اجتماعي در پي داشته باشد.زندگي در فقر، زير دکل هاي فشار قوي برق، کوچه ها و معابر خاکي، نبود امکانات بهداشتي، آموزشي، نبود امنيت افزايش آسيب هاي اجتماعي از جمله اعتياد و طلاق به همراه بزه هاي متعدد بخشي از تصوير نامطلوب مناطقي است که حاشيه نشيني را با خود يدک مي کشند.
اهالي مناطق حاشيه نشين از حداقل امتيازات شهروندي هم برخوردار نيستند
يکي از ساکنان مناطق حاشيه اي شهر اروميه در خصوص مسايل و مشکلات پيش روي مناطق حاشيه نشيني ، گفت: بيش از 10 سال است که از روستا به مرکز استان مهاجرت کرديم تا شايد وضعيت معيشتي مناسبي داشته باشيم، اما نه تنها چنين نشد بلکه حقوق روستايي بودن خود را از دست داديم.اين شهروند، با بيان اينکه مردم مناطق حاشيه نشين از حداقل امتيازات شهروندي هم برخوردار نيستند افزود: هم اکنون وضعيت معيشتي مناسبي هم نداريم، به طوري که آب، برق يا گاز قانوني نداريم.
حاتمي ساکن يکي از مناطق حاشيه نشين ، با بيان اينکه ارائه حداقل خدمات رفاهي و شهري نياز اصلي مردم مناطق حاشيه نشين است گفت: بسياري از اهالي اين مناطق به اميد يافتن کار و بهبود وضعيت معيشتي خود مجبور به مهاجرت شده و در اين مناطق ساکن شدهاند اما نه تنها تغيير در بهبود وضعيت زندگي نشده بلکه هر روز با مشکلات زيادي از جمله کمبود امکانات آموزشي، بهداشتي، رفاهي و … مواجه هستيم.يکي از زنان ساکن در منطقه حاشيه نشين اروميه در خصوص مشکلات حاشيه نشيني گفت: سالهاست به اميد زندگي و رفاه بيشتر از يکي از شهرهاي محروم به اروميه آمده ايم اما با اينکه در اين مدت صاحب دو فرزند شدهام ولي درد و مشکلات و فقر ما تمامي ندارد.فريده، با بيان اينکه اين منطقه از کمترين امکانات بهداشتي و آموزشي برخوردار است ادامه داد: اگر فرزندانم شب دچار بيماري شوند بايد به سختي درمانگاهي پيدا کنيم.
وي کوچه هاي خاکي، استحکام کم ساختمان، نبود امنيت را از ديگر مشکلات اهالي اين مناطق عنوان کرد و گفت: از مسئولان مي خواهيم با سرکشي از نزديک با مشکلات اين اهالي آشنا شوند تا شايد راهکاري براي حل اين مشکلات پيدا کنند.
حاشيه نشيني معلول عدم توجه به معيشت و مسکن شعروندان کم برخوردار است
دانش اسماعيلي عضو هيات اجرايي خانه کارگر آذربايجان غربي، در خصوص موضوع حاشيه نشيني و مشکلات ناشي از آن گفت: موضوع حاشيه نشيني در آذربايجان غربي معلول عدم توجه به معيشت و مسکن شهروندان به خصوص کارگران و افراد کم برخوردار جامعه است.اسمعيلي با انتقاد از وضعيت نامناسب برخي مناطق حاشيه نشين در اروميه ادامه داد: با رشد روز افزون مهاجرت ها و حاشيه نشيني در استان نيازها در بخش هاي مختلف اجتماعي، فرهنگي و … نيز افزايش مي يابد که عدم پاسخ دهي مناسب به نيازها با توجه به محدوديت امکاناتي آسيب هاي اجتماعي را در پي دارد.
وي با اشاره به گسترش حاشيه نشيني در شهرهاي بزرگ استان به خصوص اروميه گفت: متاسفانه اين امر موجب شده است بروز آسيب هاي اجتماعي و جرايم متعدد در اين مناطق رابطه مستقيمي با پديده حاشيه نشيني داشته باشد.
عضو هيات اجرايي خانه کارگر استان، با تاکيد براهتمام جدي مسئولان در مقابله با اين معضل افزود: براي مقابله و پيشگيري از رشد و گسترش اين پديده بايد با شناخت دقيق علت ها و تعريف صحيح فرآيندها، برنامه مدوني را تدوين کرده و سياست هاي مشخص شده را با همکاري تمامي دستگاه هاي و سازمان هاي ذيربط پيش برد.اسمعيلي، بهداشت، آموزش و پرورش، خدمات شهري و عمومي برخورداري از حداقل هاي زندگي را از نيازهاي امروز و اساسي مناطق حاشيه نشين دانست و افزود: جمعيت افزون بر 300 هزار نفري حاشيه نشينان نيازمند حجم بالاي خدمات هستند که با توجه به محدوديت امکانات و اعتبارات اين موضوع تاکنون به درستي محقق نشده است.
حاشيه نشيني در استان رو به افزايش است
حجت الاسلام سيد سلمان ذاکر نماينده اروميه در مجلس شوراي اسلامي در خصوص مسايل و مشکلات حاشيه نشيني گفت: متاسفانه حاشيه نشيني به شکل چشمگيري در استان در حال افزايش است که در وهله اول مسئولان بايد در اين خصوص و کنترل اين پديده چاره انديشي کنند.ذاکر، با بيان اينکه مهاجرت از روستاها به دليل کمبود امکانات و مشکلات متعدد از جمله دلايل توسعه حاشيه نشيني در استان شده است عنوان کرد: نبود امکانات مناسب بهداشتي و رفاهي، نبود جاده و معابر مناسب، نبود آب، برق و گاز و حتي مدارس مناسب و مورد نياز براي برخورداري از آموزش استاندارد و بيکاري بالاترين شکايت مردم مناطق حاشيه نشين از شهرداري و نمايندگان بوده است.
وي ادامه داد: وجود چنين مشکلاتي در اين مناطق سبب ايجاد ناهنجاريهاي اجتماعي شده و ادامه اين روند تبعات منفي به دنبال دارد از اين رو لازم است براي جلوگيري از روند افزايش حاشيه نشيني، پروژههاي درستي براي جايگزيني در اين مناطق اجرا شود.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از ايلنا، ذاکر با تاکيد بر اينکه بروز جرايم و افزايش آن در مناطق حاشيه نشيني رابطه مستقيمي با فقر مردم اين مناطق دارد گفت: متاسفانه اهالي اين مناطق به اميد بهبود شرايط زندگي از جا و مکان اصلي خود مهاجرت کرده اند در اين راستا شاهد فرهنگ مختلف مردم و افزايش بزه و جرايم نيز هستيم که نيازمند توجه ويژه مسئولان است.در پايان بايد متذکر شد؛ به جرات مي توان گفت؛ آسيب هاي اجتماعي اعتياد،سرقت،خريد و فروش مواد مخدر و طلاق حاصل حاشيه نشيني و کمبود امکانات در مناطق حاشيه نشين است.
تاریخ: 1404/11/04 02:56 ب.ظ | دفعات بازدید: 1763