گروه تحليل: بازار سرمايه پس از حدود 80 روز توقف ناشي از جنگ و تنشهاي سياسي، برخلاف انتظار بسياري از تحليلگران با موجي از تقاضا و رشد شاخصها بازگشايي شد.
حالا کارشناسان معتقدند ترکيبي از حمايتهاي دولتي، کاهش ريسک سياسي، تورم و جاماندگي بورس از ساير بازارها، موتور صعود اين روزهاي بازار سهام را روشن کرده است.
بازار سرمايه پس از حدود 80 روز توقف ناشي از تنشهاي نظامي و حمله آمريکا به ايران، در حالي فعاليت خود را از سر گرفت که بسياري از فعالان اقتصادي و سهامداران انتظار داشتند بورس با موجي از فروش و افت شاخصها مواجه شود. با اين حال، روند معاملات در سه روز اخير کاملاً برخلاف اين پيشبينيها رقم خورده؛ بهطوريکه شاخص کل در روز نخست حدود 2500 واحد، در روز دوم بيش از 70 هزار واحد و در سومين روز معاملاتي نيز حدود 78 هزار واحد رشد کرده و فضاي عمومي بازار به سمت صفهاي خريد و افزايش تقاضا حرکت کرده است.
در چنين شرايطي، اين پرسش مطرح ميشود که چه عواملي باعث سبزپوشي بورس پس از يک وقفه طولاني و فضاي پرابهام سياسي شده است؟ آيا بازار در حال واکنش به کاهش ريسکهاي سياسي است يا ورود نقدينگي و ارزندگي قيمت سهام، مسير معاملات را تغيير داده است؟ موضوعي که حالا به يکي از مهمترين سوالات فعالان بازار سرمايه تبديل شده است.
بورس به بازاري »پيشبينيناپذير« تبديل شده است
در همين رابطه، پيام الياسکردي، کارشناس بازار سرمايه، در گفتوگو درباره روند اين روزهاي بورس پس از بازگشايي بازار، معتقد است رشد شاخصها بيش از آنکه ناشي از تحليلهاي بنيادي باشد، به حمايتهاي دولتي و فضاي رواني ناشي از اخبار سياسي مرتبط است.
او با اشاره به اينکه بازار سهام حتي پيش از جنگ نيز پايينتر از ارزش ذاتي معامله ميشد، گفت آرامتر شدن فضاي سياسي بعد از جنگ و بازگشايي بورس، بخشي از تقاضا را به بازار برگرداند، اما نکته مهم اين است که بورس ايران به بازاري»پيشبينيناپذير« تبديل شده است.
به گفته اين کارشناس، تقريبا اکثر تحليلگران انتظار داشتند بازار پس از بازگشايي با افت جدي و حتي اصلاح 20 درصدي مواجه شود، اما روند معاملات برخلاف اين پيشبينيها رقم خورد. او دليل اين مسئله را ساختار دولتي بازار سرمايه دانست و تاکيد کرد بخش بزرگي از شرکتها و حقوقيهاي فعال در بورس وابسته به دولت هستند و همين موضوع باعث ميشود جهت حرکت بازار بيش از آنکه تابع تحليل باشد، تحت تاثير اراده سياستگذار قرار گيرد.
الياسکردي با اشاره به تاثير اخبار مذاکرات و احتمال توافق سياسي بر معاملات بورس اظهار کرد: بازار از روزهاي گذشته تا حدي به استقبال توافق رفته و نتيجه مذاکرات براي سهامداران اهميت زيادي دارد، اما تجربه نشان داده حتي در صورت تحقق توافق نيز نميتوان با قطعيت از رشد بازار سخن گفت. او يادآور شد در دوره برجام هم با وجود توافقي در سطحي بالاتر از شرايط فعلي، بورس در مقاطعي واکنش منفي نشان داد.
او تاکيد کرد مشکل اصلي اينجاست که فعالان بازار ديگر نميتوانند زمان مناسب خريد يا فروش را بر اساس تحليل تشخيص دهند و همين مسئله فضاي بازار را به سمت رفتارهاي هيجاني و کوتاهمدت سوق داده است. به گفته او، امروز بسياري از معاملهگران احساس ميکنند بازار بيش از آنکه قابل تحليل باشد، به فضايي براي نوسانگيري تبديل شده است.
اين کارشناس همچنين گفت بخشي از رشد روزهاي اخير ميتواند ناشي از جبران عقبماندگي بازار در دوران تعطيلي و انباشت سفارشهاي فروش طي هفتههاي گذشته باشد، اما معتقد است اگر حمايتهاي دولتي وجود نداشت، بازار در روزهاي ابتدايي بازگشايي با فشار فروش سنگيني مواجه ميشد.
او با اشاره به واکنش مثبت بورس حتي پيش از انتشار اخبار جدي درباره توافق، تاکيد کرد روند صعودي بازار صرفا به اخبار سياسي محدود نبوده و نقش حمايتهاي پشت پرده را نميتوان ناديده گرفت.
الياسکردي درباره آينده بورس نيز گفت در شرايط فعلي، سناريوهاي سياسي يا اقتصادي بهتنهايي تعيينکننده نيستند و آنچه مسير بازار را مشخص ميکند، تصميم و اراده دولت است. به گفته او، حتي در شرايط تشديد تنشها نيز امکان مثبت ماندن بورس وجود دارد و در مقابل، ممکن است بازار در بهترين شرايط سياسي هم وارد فاز نزولي شود.
او در پايان درباره احتمال رسيدن شاخص کل به کانال 4 ميليون واحد گفت اين اتفاق دور از ذهن نيست، اما تحقق آن بيش از هر عامل ديگري به سياستهاي حمايتي دولت بستگي دارد.
عقبماندگي شديد بورس از تورم
همچنين هومن عميدي، کارشناس بازار سرمايه، در ارزيابي روند اين روزهاي بورس معتقد است رشد بازار سهام بيش از هر چيز ناشي از عقبماندگي شديد بورس از تورم و افزايش سودآوري شرکتهاست.
او با اشاره به اينکه بسياري از سهام در زمان بسته شدن بازار در ديماه با قيمتي پايينتر از ارزش ذاتي معامله ميشدند، گفت طي ماههاي اخير اقتصاد با تورم سنگيني مواجه بوده و همين موضوع باعث افزايش قيمت محصولات و خدمات شرکتها شده است. به گفته عميدي، رشد نرخ فروش شرکتها و افزايش حاشيه سود بنگاههاي بورسي ميتواند آثار مثبتي در صورتهاي مالي سهماهه نخست سال نشان دهد و همين مسئله زمينه رشد بازار سرمايه را فراهم کرده است.
اين کارشناس بازار سرمايه تاکيد کرد بورس در ماههاي گذشته به شدت از تورم جا مانده و اکنون در حال جبران اين فاصله است. او با اشاره به سطح ارزشگذاري بازار گفت در حال حاضر بازار سهام با شرايطي معامله ميشود که گويي دلار هنوز در محدوده ?? هزار تومان قرار دارد؛ در حالي که نرخ واقعي ارز فاصله زيادي با اين ارقام دارد و همين موضوع نشان ميدهد بسياري از سهمها همچنان ارزنده هستند.
عميدي درباره احتمال ادامه روند صعودي بورس نيز گفت تعيين سقف مشخص براي بازار کار سادهاي نيست، اما در شرايط فعلي بازار سرمايه هنوز ظرفيت رشد دارد و ميتواند خود را با ساير بازارها و نرخ تورم هماهنگ کند.
او نقش مذاکرات سياسي را نيز در روند بازار موثر دانست و اظهار کرد بازار سهام معمولا پيش از آغاز رسمي تحولات سياسي يا مذاکرات، واکنش خود را نشان ميدهد و بخشي از رشد اخير نيز ميتواند ناشي از همين انتظارات باشد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از خبرآنلاين، عميدي در پايان با توصيه به سهامداران خرد گفت فروش سهام در سطوح فعلي، در بسياري موارد به معناي واگذاري داراييها زير قيمت واقعي است. او معتقد است اگر حقوقيها با رفتارهاي نوساني و عرضههاي سنگين، فضاي مثبت بازار را برهم نزنند، بورس حتي ظرفيت رشد حدود 30 درصدي را نيز خواهد داشت.