گروه جامعه: ايران سريعتر از آنچه پيشبينيهاي رسمي نشان ميدادند در حال حرکت به سمت سالمندي است و براي نخستين بار تولدها به زير 900 هزار نفر رسيده است.
امروز ايران در آستانه يکي از همين تحولات بزرگ قرار گرفته است. شايد ظاهر ماجرا فقط افزايش تعداد سالمندان باشد اما در واقع اين مسئله ميتواند ساختار اقتصاد، نظام سلامت، بازار کار، رفاه جامعه و حتي مناسبات خانوادگي را تغيير دهد.
سالها پيش ايران به عنوان يکي از جوانترين کشورهاي منطقه شناخته ميشد و بخش عمده جمعيت آن را کودکان، نوجوانان و جوانان تشکيل ميداد و مهمترين دغدغه برنامهريزان کشور، تأمين مدرسه، دانشگاه، اشتغال و مسکن براي نسل جوان بود اما هم اکنون وضعيت حرکت جمعيت در حال تغيير است. کاهش مستمر نرخ باروري، افزايش اميد به زندگي و تغيير ساختار سني، ايران را به سمت مرحلهاي برده است که کارشناسان از آن با عنوان گذار به سالمندي ياد ميکنند و در آن سهم سالمندان از کل جمعيت با شتابي بسيار زياد افزايش مييابد.
نرخ باروري کل کشور در سالهاي 1400 تا 1403 به ترتيب حدود 1.5، 1.6 و 1.3 فرزند به ازاي هر زن بوده است و اين نشان ميدهد نرخ باروري در سال 1403 به سناريوي بدبينانه مرکز آمار 1.3 فرزند بسيار نزديک شده و از سناريوي محتمل فاصله گرفته است. پژوهشگران اين موضوع را نشانهاي از شتاب گرفتن کاهش باروري فراتر از پيشبينيهاي رسمي ميدانند.
بررسي آمارهاي ثبت احوال نيز همين روند را تأييد ميکند. طبق دادههاي ارائهشده در پژوهش، در سال 1403 تعداد 979 هزار و 929 تولد در کشور ثبت شده در حالي که تعداد فوتيها به 458 هزار و 873 نفر رسيده است. اين روند در سال 1404 نيز ادامه يافته و تعداد مواليد براي نخستين بار به کمتر از 900 هزار نفر کاهش يافته است و اين از نگاه پژوهشگران، زنگ خطري جدي براي آينده جمعيتي کشور محسوب ميشود.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از مهر، اگر باروري در سطح حدود 1.3 فرزند تثبيت شود، کشور زودتر از آنچه در سناريوهاي رسمي پيشبيني شده بود وارد مرحله سالمندي شديد خواهد شد و حتي ممکن است پيش از افق 1430 وارد دوره کاهش مطلق جمعيت شود و اين ميتواند زمان مواجهه کشور با چالشهايي مانند افزايش بار تکفل سالمندان، فشار بر منابع عمومي و کاهش نيروي کار را به شکل محسوسي جلو بيندازد.