اميرعباس آذرموند
گروه تحليل: با اينکه در سالهاي گذشته گاه با افزايش از نظر درصدي، بالاي حداقل دستمزد مواجه بوديم اما يک بررسي ساده نشان ميدهد چنان سرعت افزايش هزينهها بالا رفته که حتي افزايش 60 درصدي مزد 1405 در نيمه ارديبهشت خنثي شده و امروز قدرت خريد دستمزد معادل بهمنماه، پيش از افزايش مزد شده است.
قدرت خريد مزد به دلار در سال 90 بيش از 3.5 برابر امروز بود و قدرت خريد مزد به طلا در عرض 10 سال به 10 درصد گذشته کاهش يافته است.
حداقل دستمزد مصوب در 1405 انتهاي اسفند 1404 در حالي به تصويب رسيد که افزايش 60 درصدي، بالاترين ميزان افزايش در دهههاي اخير بود. با اين همه شدت جهشهاي قيمتي و تورم در حدي بوده که خيلي زود اثرات اين افزايش از بين رفت.شوراي عالي کار، حقوق پايه ماهانه را در حالي به 16 ميليون و 625 هزار تومان افزايش داد که در سال 1404 حقوق پايه ماهانه 10 ميليون و 390 هزار تومان بود. در روز 26 اسفند ماه 1404 حداقل دستمزد مصوب براي 1405 معادل 116 دلار بود. حال آنکه در حداقل دستمزد 1404 در بهمن ماه 84 دلار ارزش داشت. اين افزايش اما تا ميانه ارديبهشت امسال هم دوام نياورد زيرا نرخ هر دلار آمريکا به شکل محسوسي افزايش يافت و به 190 هزار تومان رسيد تا حداقل مزد معادل 87.5 درصد باشد. دليل اين اتفاق تضعيف ارزش ريال است؛ در روز 26 اسفند ماه نرخ هر دلار آمريکا 143 هزار و 700 تومان بود اما تا روز 14 ارديبهشت قيمت دلار حتي به 190 هزار تومان هم رسيد. حداقل دستمزد براساس ارزش طلا هم در اين مدت به شدت کاهش يافته است. در روز 26 فروردين و دو روز بعد تصويب مزد 1405 هر گرم طلاي 18 عيار 16 ميليون و 400 هزار تومان بود، که معادل ارزش حداقل حقوق پايه را به اندکي بيش از يک گرم طلا ميرساند. هر گرم طلاي 18 عيار در روز 14 ارديبهشت معادل 20 ميليون و 300 هزار تومان خريد و فروش شد که بر اين اساس، حداقل حقوق پايه 0.81 گرم طلا است. به زبان سادهتر پس از گذشت 45 روز از سال 1404 معادل 20 درصد از قدرت خريد خانوارهاي مزدبگير و طبقه کارگر کاسته شده است.
به اين ترتيب افزايش 60 درصدي مزد تنها براي 45 روز دوام آورد و پس از آن قدرت واقعي مزد چه بر اساس دلار و چه براساس طلا معادل قدرت خريد مزد در بهمن ماه سال گذشته است.
بررسيها نشان ميدهد از ابتداي سال 90 به اين سو به شکلي تقريبا مستمر از ارزش دلاري و طلايي مزد کاسته شد. از سال 90 به اين سو، تضعيف قدرت خريد مزدبگيران صرفا محصول افزايش نيافتن دستمزد نبوده چرا که در تمام اين سالها، سالانه مزد بالاتر رفته اما نسبت افزايش دستمزد در مقابل نسبت افزايش هزينهها بسيار عقب مانده و اين موجب شد تا با وجود افزايش اسمي مزد، قدرت خريد در عمل کم شود.
در 15 سال گذشته قويترين قدرت دلاري دستمزد در سال 90 تجربه شد؛ در آن زمان که سال تشديد تحريمها است، حداقل دستمزد 330 هزار توماني معادل 305 دلار ارزش داشت حال آنکه اکنون قدرت خريد دستمزد 16 ميليون و 625 هزار توماني تنها 87.5 دلار است؛ به زبان سادهتر يعني مزد به طور اسمي بيش از 50 بار بزرگتر از سال 90 شده اما قدرت خريد مزد در سال 90 حدود 3.5 برابر امروز بوده است.
در بررسي قدرت خريد مزد به طلا هم تقريبا همين وضعيت را داشته و در طول دهه 90 تا به امروز دائم از ارزش مزد بر مبناي طلا کاسته شده است. بالاترين ارزش مزد براساس طلا در سال 94 بهدست آمده که حداقل دستمزد 712 هزار توماني آن زمان معادل 7.6 گرم طلاي 18 عيار بود.در سال 90 حدافل دستمزد معادل 7.2 گرم طلا بود و در انتهاي سال گذشته هم حداقل دستمزد به ارزش 0.67 گرم طلا بود. در روز 26 اسفند پارسال حداقل دستمزد مصوب براي امسال معادل يک گرم طلا بود. در آن زمان هر گرم طلا 16 ميليون و 400 هزار تومان بود اما در 14 ارديبهشت قيمت هر گرم طلا به بيش از 20 ميليون و 300 هزار تومان رسيد تا قدرت خريد مزد به 0.81 گرم کاهش يابد.به گزارش آراز آذربايجان به نقل از خبرآنلاين، هم اکنون قدرت خريد مزد به طلا در سال 94 بيش از 9.3 برابر قدرت خريد مزد در ميانه ارديبهشت 1405 است. به عبارت سادهتر قدرت خريد مزد به دلار در ارديبهشت امسال معادل 10.6 درصد قدرت خريد مزد 1394 است.