کسي خانه نمي‌خرد

بازار مسکن پس از رشد حدود 15 درصد قيمت‌هاي پيشنهادي در يک ماه اخير با بالا گرفتن تنش‌هاي سياسي به فاز کسادي برگشت. بازار ملک از هيجانات روزهاي اخير طلا و ارز تاثير نگرفته و به گفته واسطه‌هاي ملکي، رکود همچنان بر اين بازار حاکم است. تنش‌هاي سياسي و منطقه‌اي که معمولا اثر منفي بر بازار ملک مي‌گذارد فعلا دامن اين بازار را گرفته و به دليل رکود معاملات، قيمت‌ها نوسان چنداني ندارد.
اين در حالي است که قيمت طلا تنها ظرف پنج روز از محدوده 16 ميليون تومان در هر گرم به حدود 20 ميليون تومان و قيمت دلار از 145 هزار تومان به 158 هزار تومان رسيده که به ترتيب رشد 25 و 9 درصد را نشان مي‌دهد.
جهش 263 درصدي قيمت طلا در يک سال
همچنين نمودار يک ساله قيمت طلا از رشد 263 درصد و دلار از افزايش 90 درصد حکايت دارد. بر اساس آمار غيررسمي ميانگين قيمت مسکن در تهران حدود 30 درصد نسبت به سال گذشته افزايش داشته و هم‌اکنون در محدوده 130 ميليون تومان در هر متر مربع قرار دارد. البته با توجه به افزايش هزينه‌هاي ساخت و رشد شديد قيمت نهاده‌هاي ساختماني که معمولا از تورم نقطه به نقطه تبعيت مي‌کند، رشد قيمت در واحدهاي نوساز بيش از واحدهاي ميانسال و قديمي است.بالا گرفتن تنش‌هاي سياسي، ورود تجهيزات و ادوات نظامي آمريکا به منطقه و لفاظي دولتمردان آمريکايي اثرات منفي بر بازار ملک در ايران داشته و سايه تهديدات، رکود بازار مسکن را که از حدود دو سال قبل دامن اين بازار را گرفته عميق‌تر کرد با اين حساب، آمار روايت مي‌کند که مسکن در مقايسه با بازارهاي رقيب دچار جاماندگي شده و ارز و بخصوص طلا به سرعت فاصله خود را از مسکن دور کرده‌اند. شاخص بورس نيز که در ماههاي گذشته صعودي شده بود طي روزهاي اخير ريزش کرده و از محدوده 2.4 ميليون واحد به 1.9 ميليون واحد سقوط کرده است.
در بخش اجاره نيز کاهش سرعت رشد اجاره‌بها در بازار اجاره مسکن، که از نيمه دوم سال گذشته آغاز شده بود و در 9 ماه اول سال جاري نيز ادامه داشت، در دي ماه هم تداوم يافت. گزارش جديد مرکز آمار ايران درباره تغييرات شاخص قيمت مصرف‌کننده در دي ماه نشان‌دهنده رسيدن تورم نقطه به نقطه شاخص اجاره خانوارهاي کشور به سطح 32.7 درصدي است. اين ميزان دست کم از نيمه دوم سال 1401 کمترين سطح تورم نقطه به نقطه شاخص اجاره مسکن محسوب مي‌شود.
اما بالا گرفتن تنش‌هاي سياسي، ورود تجهيزات و ادوات نظامي آمريکا به منطقه و لفاظي دولتمردان آمريکايي اثرات منفي بر بازار ملک در ايران داشته و سايه تهديدات، رکود بازار مسکن را که از حدود دو سال قبل دامن اين بازار را گرفته عميق‌تر کرد. آنطور که فعالان بازار ملک مي‌گويند خريد و فروش مسکن در تهران به پايين‌ترين سطوح رسيده است.
بازار ملک سردرگم است
تورج سرباز ـ عضو هيات مديره اتحاديه مشاوران املاک ـ درخصوص وضعيت فعلي بازار مسکن پايتخت گفت: اينکه دلار به محدوده 160 هزار تومان رسيده يا سکه 210 ميليون تومان را رد کرده نشان مي‌دهد اعداد و ارقام از منطق اقتصاد خارج شده و تنها بازار منطقي، مسکن است که به دليل خاصيت ديرپذيري فعلا در رکود به سر مي‌برد. شرايطي که به بازار ملک تحميل شده آن را در وضعيت سردرگمي قرار داده است.
وي افزود: فعلا هرکس هر ميزان سرمايه‌اي در اختيار دارد اقدام به خريد طلا و دلار مي‌کند تا بتواند در موقع لزوم راحت آن را بفروشد. اما مسکن قيمت بالا و نقدشوندگي پاييني دارد و در شرايط فعلي که کشور با التهابات سياسي و بين‌المللي مواجه شده کمتر کسي به خريد مسکن اقدام مي‌کند.سرباز تاکيد کرد: اقتصاد کشور به نوعي با سياست گره خوره است. برخي افراد هم به تبعيت از رسانه‌هاي بيگانه و تبليغات، جوي را در جامعه ايجاد کرده‌اند که گويي هر لحظه ممکن است اتفاقي در کشور رخ دهد. اين حجم از اطلاعات نگران‌کننده باعث شده تا رکود بازار ملک تشديد شود.اين عضو هيات مديره اتحاديه مشاوران املاک تهران گفت: ملک فعلا افزايش قيمتي ندارد؛ به خاطر اينکه متقاضيان مصرفي از قدرت خريد کافي برخوردار نيستند. سرمايه‌گذاران هم در اين شرايط سياسي و اقتصادي علاقه‌اي به سرمايه گذاري در بازار مسکن نشان نمي‌دهند. از طرف ديگر نبود يک نهاد ناظر و پاسخگو در بازار مسکن، منجر به سردرگمي اين بخش شده است.
دو سناريو متفاوت براي بازار مسکن در دو وضعيت متفاوت
سرباز درباره پيش‌بيني بازار مسکن در ماههاي آينده گفت: تجربه نشان مي‌دهد در ماههاي پاياني سال به دليل انتظارات تورمي، مسکن رونق مي‌گيرد. اگر نزاعي به کشور تحميل نشود که من بعيد مي‌دانم جنگي رخ دهد احتمالا رشد 25 تا 40 درصدي قيمت مسکن در سال آينده وجود دارد. اما اگر خداي نکرده جنگي شود کلا بازار ملک به خواب مي‌رود و رکود سنگيني بر آن حاکم خواهد شد.
سعيد لطفي ـ عضو هيات مديره اتحاديه مشاوران املاک تهران ـ نيز اظهار کرد: تا قبل از التهابات سياسي و بين‌المللي روزهاي گذشته، قيمت‌هاي پيشنهادي مسکن بين 10 تا 15 درصد افزايش يافته بود که معمولا در ماههاي پاياني سال، طبيعي و مرسوم است. اما از حدود يک هفته قبل به يکباره بازار به قفل‌شدگي دچار شد و معامله‌اي صورت نمي‌گيرد.
شفافيت از بازار ملک سلب شده است
وي با بيان اينکه عدم دسترسي اتحاديه املاک به آمار معاملات مسکن نيز باعث شده تا شفافيت از بازار سلب شود گفت: در حال حاضر دسترسي ما به قيمت‌ها صرفا از طريق سايتهاي اينترنتي فروش ملک است که به صورت تخميني قيمتها را با گذشته مقايسه مي‌کنيم. سامانه کاتب نيز که براي ثبت قرارداد ايجاد شده با قطعي اينترنت از دسترس خارج مي‌شود.لطفي درباره تاثير ريسک‌هاي غيراقتصادي بر بازار ملک بيان کرد: سايه نزاع احتمالي، همه کساني را که سرمايه‌هاي خرد در اختيار دارند به سمت طلا و دلار کشانده است. وگرنه قيمت واقعي طلا و دلار نبايد اين ارقام باشد و نبايد تا اين حد بين طلا و مسکن فاصله قيمتي ايجاد شود.به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايسنا، اين عضو هيات مديره اتحاديه مشاوران املاک تصريح کرد: فعلا به صورت هيجاني دلار و طلا بالا مي‌رود و مسکن خيلي زمان مي‌برد تا خودش را به آن بازارها برساند. مشاوران املاک به تاسي از عموم جامعه از گراني استقبال نمي‌کنند. حالت نرمال آن است که رونق غيرتورمي در بازار ايجاد شود اما اگر رکود مسکن ادامه پيدا کند اقتصاد کشور لطمه مي‌بيند.