وقتي استرس ذهن را تعطيل مي‌کند

حالا يک پژوهش جديد نشان مي‌دهد اين اتفاق فقط يک احساس ذهني نيست؛ استرس واقعاً مي‌تواند سيستم مسيريابي مغز را مختل کند.پژوهش‌هاي جديد نشان مي‌دهد استرس فقط احساسات ما را تغيير نمي‌دهد؛ بلکه مي‌تواند مستقيماً عملکرد سيستم مسيريابي مغز را مختل کند. شايد به همين دليل است که در روزهاي پراسترس، حتي خيابان‌هاي آشنا هم گاهي غريبه به نظر مي‌رسند. بسياري از افراد در موقعيت‌هاي پراسترس ناگهان احساس سردرگمي مي‌کنند؛ آدرس‌ها را فراموش مي‌کنند، تمرکزشان به‌هم مي‌ريزد يا حتي در مسيرهاي آشنا اشتباه مي‌کنند. حالا يک پژوهش جديد نشان مي‌دهد اين اتفاق فقط يک احساس ذهني نيست؛ استرس واقعاً مي‌تواند سيستم مسيريابي مغز را مختل کند.
دانشمندان با استفاده از تصويربرداري MRI دريافتند هورمون استرس، يعني کورتيزول، فعاليت بخشي از مغز را که مسئول جهت‌يابي و پيدا کردن مسير است، تضعيف مي‌کند. اين يافته مي‌تواند توضيح دهد چرا در شرايط اضطراب و فشار رواني، انسان‌ها بيشتر دچار سردرگمي مي‌شوند.
مغز ما يک GPS دروني دارد
پژوهشگران سال‌هاست مي‌دانند مغز انسان داراي نوعي سيستم موقعيت‌يابي داخلي است. بخشي از اين سيستم به سلول‌هايي به نام »سلول‌هاي شبکه‌اي« يا Grid Cells مربوط مي‌شود؛ سلول‌هايي که در ناحيه‌اي از مغز به نام قشر انتورينال قرار دارند و به مغز کمک مي‌کنند موقعيت خود را تشخيص دهد، فاصله‌ها را تخمين بزند و مسير بازگشت را پيدا کند.
استرس چگونه اين سيستم را مختل مي‌کند؟
در مطالعه جديد، پژوهشگران به برخي شرکت‌کنندگان کورتيزول (هورمون اصلي استرس) دادند و سپس عملکرد مغز آن‌ها را هنگام مسيريابي بررسي کردند. نتيجه جالب بود: افرادي که سطح کورتيزول بالاتري داشتند، خطاهاي بيشتري در پيدا کردن مسير داشتند، سخت‌تر به نقطه شروع برمي‌گشتند و عملکرد ضعيف‌تري در جهت‌يابي نشان دادند. تصاوير MRI هم نشان داد فعاليت سلول‌هاي شبکه‌اي در اين افراد کاهش پيدا کرده است.
چرا در حين استرس تمرکز مغز به‌هم مي‌ريزد؟
پژوهشگران مي‌گويند مغز در شرايط استرس، منابع خود را به سمت »بقا« هدايت مي‌کند. در اين وضعيت، بدن بيشتر روي تهديد و واکنش فوري متمرکز مي‌شود تا پردازش دقيق اطلاعات محيطي.به همين دليل، توانايي‌هايي مثل تمرکز، حافظه و مسيريابي ممکن است موقتاً ضعيف شوند.
ارتباط احتمالي با آلزايمر
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از خبرآنلاين، يکي از نکات مهم اين پژوهش، ارتباط آن با بيماري آلزايمر است. قشر انتورينال — همان بخشي که سلول‌هاي شبکه‌اي در آن قرار دارند — يکي از نخستين نواحي مغز است که در آلزايمر آسيب مي‌بيند.دانشمندان مي‌گويند استرس مزمن ممکن است در طولاني‌مدت روي همين ناحيه اثر بگذارد و به اختلالات شناختي مرتبط باشد.