نقده ،بر سر دوراهي فرصت تاريخي يا تکرار فرصت‌سوزي

به گزارش آرازآذربايجان،توسعه، پيش از آنکه محصول بودجه باشد، حاصل اراده، تدبير و همگرايي است. بسياري از شهرها در ايران نه به دليل فقر منابع، بلکه به علت ضعف در مديريت توسعه، ناهماهنگي دستگاه‌ها و فرسودگي تصميم‌گيري از حرکت بازمانده‌اند. شهرستان نقده، قلب دشت حاصلخيز سولدوز، امروز دقيقاً در چنين نقطه حساسي ايستاده است، منطقه‌اي که از موهبت زمين، آب، کشاورزي، نيروي انساني، موقعيت جغرافيايي و پيشينه فرهنگي برخوردار است، اما هنوز فاصله‌اي معنادار ميان ظرفيت بالفعل و ظرفيت بالقوه آن ديده مي‌شود.پرسش اساسي اينجاست، چرا شهرستاني نقده که مي‌تواند يکي از قطب‌هاي کشاورزي نوين، صنايع تبديلي، گردشگري، لجستيک و تجارت در منطقه باشد، هنوز نتوانسته جايگاه شايسته خود را در نقشه سرمايه‌گذاري شمال‌غرب کشور به دست آورد؟
واقعيت آن است که نقده از کمبود ظرفيت رنج نمي‌برد! مسئله اصلي، کندي تبديل ظرفيت به سرمايه، اشتغال و رفاه عمومي است.
دشت سولدوز از حاصلخيزترين مناطق کشاورزي آذربايجان‌غربي است. هزاران هکتار اراضي زراعي، باغي و ظرفيت ارزشمند دامپروري، پايه‌اي کم‌نظير براي شکل‌گيري زنجيره کامل ارزش در بخش کشاورزي فراهم کرده است. با اين حال، هنوز بخش قابل توجهي از محصولات اين منطقه به صورت خام از شهرستان خارج مي‌شود و ارزش افزوده آن نصيب ديگر استان‌ها و شهرها مي‌شود.اين همان زخمي است که سال‌هاست اقتصاد نقده را آزار مي‌دهد.
وقتي محصول خام صادر مي‌شود اما کارخانه فرآوري، صنايع بسته‌بندي، سردخانه‌هاي مدرن، صنايع غذايي و برندهاي صادراتي در همان منطقه شکل نمي‌گيرد، در حقيقت فرصت اشتغال جوانان، درآمد کشاورزان و رونق اقتصادي نيز از شهرستان خارج مي‌شود.
امروز سرمايه‌گذاري در صنايع تبديلي ديگر يک انتخاب نيست بلکه ضرورتي اجتناب‌ناپذير براي آينده اقتصاد نقده است.از سوي ديگر، ظرفيت گلخانه‌اي شهرستان مي‌تواند نقده را به يکي از قطب‌هاي توليد محصولات صادرات‌محور تبديل کند. توسعه شهرک‌هاي گلخانه‌اي، فناوري‌هاي نوين آبياري، کشاورزي هوشمند و صنايع وابسته، مسير اقتصاد آينده منطقه را ترسيم مي‌کند مسيري که نيازمند حمايت عملي، تسهيلات هدفمند و کاهش بروکراسي اداري است.اما شايد مهم‌ترين برگ برنده نقده، موقعيت ژئو‌اقتصادي آن باشد.
نقده اگرچه مرز رسمي ندارد، اما در مجاورت مسيرهاي ارتباطي مهم جنوب آذربايجان‌غربي قرار گرفته و مي‌تواند حلقه اتصال توليد، حمل‌ونقل، انبارداري و صادرات باشد. ايده ايجاد بارانداز لجستيکي، بندر خشک، پايانه حمل‌ونقل کالا، سردخانه‌هاي بزرگ صادراتي و مراکز توزيع منطقه‌اي، تنها يک پروژه عمراني نيست بلکه مي‌تواند نقطه آغاز تحول اقتصادي جنوب استان باشد.
در اقتصاد امروز، شهرهايي موفق هستند که از مسير عبور کالا، ارزش خلق کنند نه صرفاً از توليد کالا.اگر زيرساخت‌هاي حمل‌ونقل، انبارداري، خدمات گمرکي و زنجيره لجستيکي در نقده تکميل شود، اين شهرستان مي‌تواند به يکي از گره‌هاي مهم تجارت منطقه شمال‌غرب کشور تبديل شود.در کنار اقتصاد کشاورزي و لجستيک، ظرفيت کمتر ديده‌شده نقده، گردشگري است.
سولدوز تنها يک دشت کشاورزي نيست سرزميني است با پيشينه تاريخي، تنوع فرهنگي، طبيعت چشم‌نواز، آداب و رسوم غني و صنايع‌دستي ارزشمند. اين داشته‌ها مي‌توانند پايه شکل‌گيري اقتصاد گردشگري باشند.
گردشگري روستايي، بوم‌گردي، گردشگري کشاورزي، جشنواره‌هاي فرهنگي، معرفي غذاهاي محلي، احياي صنايع‌دستي و هنرهاي بومي، علاوه بر حفظ هويت فرهنگي، فرصت‌هاي تازه‌اي براي اشتغال ايجاد مي‌کنند.
توسعه گردشگري يعني رونق اقامتگاه‌هاي بوم‌گردي، بازارچه‌هاي صنايع‌دستي، رستوران‌هاي محلي، حمل‌ونقل، خدمات شهري و صدها فرصت شغلي مستقيم و غيرمستقيم.اما پرسش اينجاست که آيا براي اين ظرفيت ارزشمند مديريت استان برنامه‌اي جامع دارد؟ اصلا ترکيب منطقه و ظرفيت سولدوز را با دقت کارشناسي مي شناسد ؟
بخش مهم ديگري که نبايد از آن غفلت کرد، سرمايه اجتماعي نقده است.اين شهرستان سال‌هاست ميزبان اقوام، فرهنگ‌ها و مذاهب مختلف بوده و همزيستي مردم اين منطقه، سرمايه‌اي ارزشمند براي توسعه محسوب مي‌شود. هيچ سرمايه‌گذاري در فضايي آکنده از اختلاف، بي‌اعتمادي و چندصدايي شکل نمي‌گيرد.
سرمايه‌گذار پيش از آنکه زمين ببيند، آرامش، ثبات، اعتماد و همدلي را ارزيابي مي‌کند.از همين رو، حفظ وحدت اسلامي، احترام متقابل ميان همه اقوام و استفاده از ظرفيت همه نخبگان منطقه، نه صرفاً يک توصيه فرهنگي، بلکه يک ضرورت اقتصادي است.
در کنار همه اين فرصت‌ها، بايد با صراحت از بزرگ‌ترين مانع توسعه نيز سخن گفت بروکراسي!!بسياري از فعالان اقتصادي معتقدند سرمايه‌گذار بيش از آنکه از کمبود سرمايه بترسد، از فرسايش زمان مي‌ترسد.
توليد کنتده و سرمايه گذار بهصوص در حوزه خدمات و گردشکري وقتي براي دريافت يک مجوز، ده‌ها استعلام، جلسات متعدد، مکاتبات طولاني و فرآيندهاي زمان‌بر پيش روي سرمايه‌گذار قرار مي‌گيرد، طبيعي است که انگيزه سرمايه‌گذاري کاهش يابد.
رقابت براي توسعه شهرها، رقابت در رونق اقتصادي سرعت در تصميم‌گيري براي رفع موانع توليد و سرمايه گذاري است.
پاشنه آشيل استان که استاندار رحماني براي حل اين معضل رويداد اينوا را ثبت کرد و خود آستين بالا زد و حتي در دادگستري استان قاضي عتباتي شخصا رياست يکي از فعال ترين کارگروه هاي رفع موانع توليد را با دقت پيگيري مي کند چرا که با بينش توسعه اي دريافته اند هر روز تأخير در صدور مجوز، ممکن است به معناي از دست رفتن يک فرصت اشتغال، يک کارخانه يا يک سرمايه‌گذار باشد. و فرسايش در طول زمان و ايجاد ذهنيت بخصوص در ميان مردم شهرستان نقده آنها را به انزوا و سرماي گذاري در موارد اقتصادي سوق مي دهد که در سالهاي قبل پرونده هاي ميلياردي کلاهبرداري هاي کلان در نقده از خريد وفروش محصولات کشاورزي تا شرکت هاي هرمي نشان گر اين آسيب است ؛اينجاست که نقش فرمانداري، دستگاه‌هاي اجرايي، شهرداري، بخشداران، جهاد کشاورزي، صنعت، معدن و تجارت، منابع طبيعي، راهداري، شرکت‌هاي خدمات‌رسان و همه نهادهاي مرتبط، نقشي تعيين‌کننده پيدا مي‌کند.
فرماندار جعفري اسم رمز توسعه را خوب مي شناسد و تکرار آن را خوب بلد است امير عباس جعفري را بخاطر همين موضوع از مديرکلي بحران در ستاد استانداري منفک و براي اجرا و رفع موانع توسعه به نقده راهي کردند اگر او در حلقه روزمره گي نقده تقلا کند و از ترس رسانه هاي که حتي مجوز فعاليت ندارند دست و پاي خود را به احبار حفظ آبرو و تخت ببند واي بر فرزندان ديگر سولدوز .
فرماندار بايد از نگاه بخشي فاصله بگيرند و با تشکيل يک ميز دائمي توسعه سرمايه‌گذاري، هر پروژه را تا مرحله بهره‌برداري همراهي کنندکه انصافا فرماندار جعفري اگر بخواهد در اين زمينه علاقه مند است و پشتکار زيادي دارد توسعه با امضاي بخشنامه اتفاق نمي‌افتد توسعه نيازمند پيگيري روزانه، پاسخ‌گويي، هماهنگي و مسئوليت‌پذيري است.
در اين ميان، انتظار افکار عمومي از مسئولان ملي و استاني نيز روشن است.دکتر عبدالکريم حسين زاده نماينده سابق مجلس و معاون توسعه مناطق محروم رئيس‌جمهور منبع و ظرفيت عالي در خط و مش توسعه و محروميت زدايي از شهرستان نقده است از معاون محترم امور توسعه مناطق محروم رئيس‌جمهور، که سال‌ها با مسائل و ظرفيت‌هاي اين منطقه آشنا بوده‌اند، انتظار مي‌رود با بهره‌گيري از اين شناخت، زمينه جذب اعتبارات، تکميل زيرساخت‌هاي اقتصادي، حمايت از پروژه‌هاي نيمه‌تمام و تسريع در اجراي طرح‌هاي راهبردي را بيش از پيش دنبال کنند.همچنين استانداري، دستگاه‌هاي اقتصادي استان، نهادهاي توسعه‌اي، اتاق بازرگاني، خانه صنعت و معدن، دانشگاه‌ها و بخش خصوصي بايد در قالب يک اجماع منطقه‌اي، نقشه راه توسعه نقده را تدوين و اجرا کنند.اکنون زمان رقابت‌هاي کم‌حاصل نيست.امروز زمان همدلي براي آينده فرزندان اين سرزمين است.رسانه نيز در اين ميان وظيفه‌اي خطير دارد.رسانه توسعه‌گرا، نه رسانه تخريب است و نه رسانه سکوت.
رسانه مسئول، مطالبه‌گر است اما مطالبه‌گري را با منطق، انصاف، مستندات، گفت‌وگو و احترام به قانون دنبال مي‌کند.
مطالبه‌گري مدني يعني پرسيدن اينکه چرا پروژه‌اي متوقف شده است چرا سرمايه‌گذار معطل مانده چرا زيرساختي تکميل نشده چرا فرصت‌ها از دست مي‌روند.اما هم‌زمان، رسانه بايد راهکار ارائه دهد، اميد بيافريند و همه جريان‌هاي مؤثر را به همکاري دعوت کند.در بخش ها ي بعدي يادداشت هاي خود به آسيب شناسي مطالبه نخبگان ، مردم و نقش رسانه ها اشاره خواهم کرد
نقده امروز بيش از هر زمان ديگري نيازمند يک ائتلاف براي توسعه است ائتلافي ميان مردم، نخبگان، مديران، دانشگاهيان، کارآفرينان، رسانه‌ها و همه دلسوزان منطقه.سولدوز سزاوار آن نيست که تنها به ظرفيت‌هايش شناخته شود بايد به موفقيت‌هايش شناخته شود.
اگر اراده‌اي مشترک شکل بگيرد، اگر بروکراسي جاي خود را به تسهيل‌گري بدهد، اگر زنجيره ارزش کشاورزي تکميل شود، اگر گردشگري و صنايع‌دستي رونق گيرد، اگر بندر خشک و زيرساخت‌هاي لجستيکي به سرانجام برسد و اگر وحدت و همدلي سرمايه اجتماعي اين منطقه حفظ شود، نقده مي‌تواند در آينده‌اي نه‌چندان دور، از يک شهرستان داراي ظرفيت، به يکي از موتورهاي توسعه جنوب آذربايجان‌غربي تبديل شود.
اين يک آرزو نيست يک امکان واقعي است.اما تحقق آن، تصميم امروز ما را مي‌طلبد.تاريخ درباره فرصت‌هايي که از کنارشان بي‌تفاوت گذشته‌ايم، قضاوت خواهد کرد.