گروه تحليل : طي هفتههاي اخير مجموعهاي از تحولات مرتبط با ايران در عرصه سياست خارجي، امنيت منطقهاي و پرونده هستهاي، بيانگر مرحلهاي حساس از رويارويي جمهوري اسلامي با راهبردهاي فشار و تهديد از سوي ايالات متحده، سه کشور اروپايي و رژيم صهيونيستي است.
رويدادهايي که در کنار جنگ اطلاعاتي و اقتصادي غرب و صهيونيسم عليه ايران، ضرورت تقويت ديپلماسي فعال و توان بازدارندگي کشور را بيش از پيش برجسته ميسازد.
ديپلماسي زير آتش؛ نبرد بر سر آژانس و تلاش براي مشروعيتسازي فشار
در همين چارچوب، مقامات ارشد ايران، چه در سطح ديپلماتيک و چه نظامي، ضمن هشدار نسبت به اقدامات غيرقانوني و تنشزاي غرب، بر حق طبيعي کشور در پاسخ مناسب، دفاع مشروع و حفظ استقلال و امنيت ملي تأکيد کردهاند. رضا نجفي، نماينده دائم ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي، با انتقاد صريح از تلاش واشنگتن و تروئيکاي اروپايي براي ارائه قطعنامهاي جديد در شوراي حکام، اين اقدامات را سوءاستفادهاي آشکار از سازوکارهاي بينالمللي و تلاشي براي تحميل ديدگاههاي سلطهجويانه بر ملت ايران دانست. او تصريح کرد که واداشتن مديرکل آژانس به گزارشدهي بر اساس قطعنامههاي منقضيشده شوراي امنيت اقدامي کاملاً غيرقانوني است و فقط بر پيچيدگيها خواهد افزود و ضربهاي ديگر بر پيکره ديپلماسي وارد ميکند. نجفي همچنين يادآور شد که چنين حرکتهايي تغييري در وضعيت جمهوري اسلامي ايجاد نخواهد کرد و ديگر کشورها بايد با يکجانبهگرايي ويرانگر آمريکا و متحدانش مقابله کنند.
همزمان، وزارت خارجه ايران نسبت به پيامدهاي تشديد تحرکات نظامي آمريکا در درياي کارائيب هشدار داده و اين اقدامات را تهديدي مستقيم براي صلح و امنيت بينالمللي توصيف کرده است. اسماعيل بقائي، سخنگوي وزارت خارجه، با محکومکردن تهديد به استفاده از زور عليه دولت قانوني ونزوئلا، اين رويکرد واشنگتن را نقض صريح منشور ملل متحد دانست و تأکيد کرد که پاياندادن به سياستهاي يکجانبهگرايانه آمريکا نيازمند اقدام جدي سازمان ملل است. گزارشهاي غربي درباره نشستهاي محرمانه مقامهاي ارشد نظامي آمريکا براي بررسي عمليات عليه ونزوئلا نيز بر نگراني ايران افزوده است؛ امري که نشاندهنده تداوم دکترين مداخلهجويانه واشنگتن در آمريکاي لاتين و استفاده ابزاري از پروندههايي چون مواد مخدر براي توجيه اقدامات غيرقانوني است.
در همين فضاي پرتنش، منابع ديپلماتيک اروپايي نيز از فشار جديد آمريکا بر آژانس براي درخواست بازرسي از ذخاير اورانيوم ايران خبر دادهاند؛ اقدامي که اين منابع آن را بخشي از روند آمادهسازي پوشش بينالمللي براي يک حمله احتمالي عليه تأسيسات هستهاي و موشکي ايران در هماهنگي با رژيم صهيونيستي توصيف ميکنند. در تحليل اين منابع، واشنگتن راهبردي دوگانه را دنبال ميکند: الف ) تشديد فشار خارجي از طريق برجستهسازي برنامه موشکي ايران و ب ) تشديد فشار داخلي از طريق پيوندزدن مشکلات اقتصادي به سياستهاي کلان نظام با هدف آمادهسازي افکار عمومي براي هرگونه رويارويي احتمالي. در همين راستا، تحريمهاي تازهاي از سوي خزانهداري آمريکا عليه افراد و نهادهاي مرتبط با برنامههاي دفاعي ايران اعمال شده و روايتسازي جديدي درباره تهديدآميزبودن اين برنامهها در جريان است؛ روايتي که تهران همواره آن را رد کرده و بر ماهيت دفاعي برنامههاي هستهاي و موشکي خود تأکيد داشته است.
نبردِ راهبردها؛ ايران در برابر مهندسي فشارهاي چندلايه آمريکا
تحليلگران و کارشناسان غربي اين تحولات را نشانهاي از تلاش آمريکا براي کشاندن ايران به زمين بازي دلخواه خود ارزيابي کردهاند. در نگاه آنان، غرب تلاش مي کند با انباشت تحريمها، تشديد فشارهاي رواني، ايجاد شکافهاي داخلي و بهرهگيري از فرصتهاي منطقهاي، تهران را به عقبنشيني وادارد؛ در حالي که ايران با اتکا به توان بازدارندگي موشکي، شبکه راهبردي منطقهاي و همکاري با قدرتهاي شرقي چون روسيه و چين در پي مواجهه فعال با اين راهبرد است. اين تحليلها همچنين تأکيد دارند که واشنگتن تحريمها را نه هدف نهايي بلکه بخشي از روند آمادهسازي براي عمليات احتمالي ميبيند.در همين فضا، علياکبر صالحي، وزير خارجه پيشين، ضمن هشدار درباره خطر انزواي راهبردي، بر ضرورت تقويت نقش وزارت امور خارجه و بازگشت آن به جايگاه محوري در مديريت سياست خارجي تأکيد کرده است. او با اشاره به دگرگونيهاي سريع نظم بينالمللي و رقابت قدرتهاي بزرگ، خواستار ديپلماسي قدرتمند، تحليلي و هماهنگ شد و يادآور گرديد که سياست خارجي ايران بايد بر تحليل واقعبينانه تحولات جهاني و تعيين اولويتهاي ملي استوار باشد. صالحي همچنين تصريح کرد که وزارت خارجه بايد نقش فعالتري در طراحي و هدايت سياست خارجي بر عهده بگيرد تا کشور بتواند از منافع ملي خود در شرايط پرچالش امروز حفاظت کند.
در حوزه دفاعي نيز تحرکات و مواضع رسمي جمهوري اسلامي نشاندهنده انسجام و عزم دستگاه دفاعي کشور براي تقويت بازدارندگي است. سردار ابوالفضل شکارچي، سخنگوي ستاد کل نيروهاي مسلح، در مراسم سالگرد حسن تهراني مقدم (پدر برنامه موشکي ايران) بر اين نکته تأکيد کرد که ايران هرگز تضعيف نخواهد شد و آرمان زوال رژيم صهيونيستي که تهرانيمقدم آن را باور داشت، محقق خواهد شد. همزمان، سپاه پاسداران نمايشگاهي از دستاوردهاي موشکي و پهپادي خود را افتتاح کرد که بخشي از آن بهطور عمومي در معرض ديد مردم قرار گرفت.در ادامه همين خط تحليلي، سرتيپ علي فدوي، معاون فرمانده سپاه نيز سخنان مطرحشده درباره کاهش برد موشکهاي ايراني را فاقد اعتبار دانسته و تأکيد کرده است که همه موارد مرتبط با حوزه موشکي بر اساس رهنمودهاي رهبري و با انضباط دقيق دنبال ميشود. او يادآور شد که هرگونه تصميمگيري درباره برد و چارچوب موشکي صرفاً تابع سياستهاي کلان دفاعي کشور است و ربطي به فشارهاي خارجي يا تحليلهاي سطحي ندارد.
سناريوي رويارويي دوم؛ ارتقاي تسليحاتي ايران و اضطراب راهبردي اسرائيل
در سطح منطقهاي نيز منابع نظامي گزارش دادهاند که ايران طي هفتههاي گذشته وارد مرحلهاي تازه از آمادهسازي دفاعي شده است؛ از مذاکره با روسيه و چين براي خريد سامانههاي دفاعي پيشرفته و جنگندههاي مدرن گرفته تا ارتقاي دقت موشکهاي بالستيک و توسعه پهپادهاي تهاجمي جديد. اين تحرکات با فعالسازي شبکههاي اطلاعاتي در داخل اسرائيل، جمعآوري بانک اهداف حساس و بازسازي سپر دفاعي کشور همراه شده است؛ اقدامي که در چارچوب احتمال وقوع دور دوم جنگ ميان ايران و اسرائيل انجام ميشود. ارزيابيهاي مراکز پژوهشي و امنيتي غرب و اسرائيل نيز نشان ميدهد که جنگ احتمالي بعدي طولانيتر و پيچيدهتر خواهد بود و هر دو طرف در حال آمادگي براي سناريوهاي چندمرحلهاي شامل عمليات سايبري، حملات موشکي، پهپادي و تخريب زيرساختهاي حياتي هستند.ايران در اين ميان بر حفظ توان ضربهزدن به عمق سرزمينهاي اشغالي، دفاع از تأسيسات حياتي و تداوم روابط راهبردي منطقهاي تأکيد دارد؛ در حالي که اسرائيل تلاش مي کند با بهرهگيري از شرايط اقتصادي و سياسي داخل ايران و همراهي آمريکا، محدوديتهاي سختگيرانهتري را تحميل يا نظام را تضعيف کند. اغلب ارزيابيها نيز پيشبيني ميکنند که جنگ احتمالي آينده «فرسايشيتر» و «گستردهتر» از نبرد گذشته خواهد بود و احتمال ورود جبهههاي پيراموني مانند لبنان، يمن و عراق نيز افزايش يافته است؛ مگر آنکه دستاوردهاي ديپلماتيک بتواند مسير تنش را متوقف سازد.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل ازفرارو، مجموعه اين تحولات نشان ميدهد که جمهوري اسلامي ايران با ترکيبي از فشارهاي سياسي، اقتصادي، نظامي و تبليغاتي روبهروست؛ اما در برابر اين راهبردهاي خصمانه، با اتکا به توان موشکي و دفاعي، استقلال سياسي، ديپلماسي فعال و شبکه منطقهاي خود مسير تقويت بازدارندگي و حفظ منافع ملي را دنبال ميکند. اين مرحله، آزموني جدي است که ضرورت انسجام داخلي، تقويت جايگاه دستگاه ديپلماسي و استواري بر اصول راهبردي انقلاب را بيش از پيش آشکار ميسازد.


کشاورزان را بدبخت کرديم
افزايش تلفات تصادفات جادهاي در آذربايجانغربي
فقط يک نام از طرح نهضت ملي مسکن باقي مانده است
ما مردم مجبوريم گول مافياي کنکور را بخوريم!
وحدت شيعه و سني بهترين سرمايه در آذربايجانغربي است
دليل کاهش مستندهاي انتقادي چيست
راهکارهايي براي افزايش صميميت در خانواده
تکرار جراحي اقتصادي بنزين در ايران
دانشگاهها و مدارس آذربایجان غربی ۱۹ آذر غیرحضوری است
قفل نقدينگي به نفع توليد و خانوار ميشکند
