روايت آبي که از درياچه اروميه دورتر مي‌شود‍

در پي بارش کم نزولات آسماني در کل کشور و به تبع آن آذربايجان‌غربي، بسياري از زيرساخت‌ها و ظرفيت‌هاي آبي اين استان دچار مشکل شده بود که از جمله آنها مي توان به سدها، تالاب ها و البته درياچه اروميه اشاره کرد.
درياچه اروميه به دنبال کاهش بي سابقه بارش ها در حوضه آبريزش، کمترين ميزان آب موجود را در نيمه نخست پاييز امسال تجربه کرد که براي همگان ناخوشايند بود.
اما با بارش‌هاي قابل توجهي که در آذرماه به وقوع پيوست و فعاليت پيش بيني نشده سامانه بارشي قدرتمندي که به منطقه وارد شد،‌ وضعيت آبي آذربايجان غربي و حوضه آبريز درياچه اروميه دستخوش تغيير گشت و آمارها به يکباره تغيير اساسي پيدا کرد.
در حالي که تا پيش از اين بارش‌ها،‌ کاهش بيش از 40 درصدي بارش در استان نسبت به درازمدت را شاهد بوديم، بعد از بارندگي هاي آذرماه اين رقم تغيير کرد و با متوسط درازمدت تقريبا سر به سر شد که تحولي قابل توجه است.اما سوال اينجاست که از اين بارش هاي خوب، درياچه اروميه توانست بهره کافي را ببرد؟ بررسي‌ها نشان مي‌دهد که ميزان تراز اضافه شده به درياچه، همگام با بارش‌ها رشد نداشته است!
جواب اين سوال در طرح اين مساله نهفته است که آب‌هاي انهار و رودخانه هاي اقماري تا چه اندازه به پيکره درياچه اروميه وارد شده است؟
با توجه به برخي اخبار و گزارش هاي رسمي ارائه شده، به نظر مي رسد که اين انهار و رودخانه‌هاي حوضه آبريز درياچه اروميه که در استان‌هاي آذربايجان غربي،‌ آذربايجان شرقي و حتي کردستان نيز کم نيستند، نتوانسته‌اند سهم خود را در بهبود وضعيت درياچه ادا کنند.
برخي رودخانه‌ها به سدهاي اقماري منتهي مي‌شوند که با توجه به کمبود آب در آنها بايد آب ناشي از باران هاي اخير را در پشت اين سدها جمع و به بهبود تراز اين سدها در راستاي تامين آب شرب و آب مورد نياز کشاورزي در فصل زراعي جاري کمک کرد؛ اما آب برخي از رودها نيز مستقيما به درياچه اروميه سرازير مي‌شود که همين رودها شريان‌هاي اصلي درياچه اروميه محسوب مي‌شوند.
طبق بررسي‌هاي ميداني ، متاسفانه بخش قابل توجهي از آب رودخانه‌هاي منتهي به درياچه اروميه، از مسير اصلي منحرف و در فصل غير زراعي به دشت‌ها هدايت مي‌شود! اتفاقي که استاندار آذربايجان‌غربي شخصا به آن ورود کرد تا دلايل بررسي و عاملان آن معرفي شوند!
در همين راستا شرکت آب منطقه اي آذربايجان غربي، اعلام کرده که براي مديريت بهينه منابع آب و هدايت جريان رودخانه‌هاي اصلي به سمت درياچه، طي روزهاي اخير عمليات مسدودسازي سردهنه‌هاي انهار سنتي در خارج از فصل زراعي انجام شده است!؛ اين سردهنه‌ها با هدف جلوگيري از انحراف غيرمجاز آب و کمک به رسيدن جريان طبيعي رودخانه‌ها به درياچه، در فصل غيرزراعي مسدود مي‌شوند؛ اقدامي که نقش مؤثري در احياي درياچه و صيانت از منابع آبي دارد؛ اما واقعيت چيست؟
با وجود تمامي اين اقدامات، مشاهدات عيني حاکي از آن است که تعدادي از اين سردهنه‌هاي انهار بزرگ سنتي يا شريان‌هاي اصلي درياچه اروميه، تخريب و شکسته شده است و آب به جاي ورود به پيکره درياچه اروميه در اين فصل غير زراعي به سمت دشت‌ها راهي مي‌شود!
هرچند شرکت آب منطقه‌اي آذربايجان‌غربي ضمن محکوم کردن اين اقدام، اعلام داشته است که پيگيري‌هاي قضايي لازم براي شناسايي مسببان و عوامل دخيل در تخريب سردهنه‌ها را آغاز کرده و از طريق مراجع قضايي و قانوني با متخلفان برخورد خواهد شد؛ اما اين اتفاق تلخ نشان مي‌دهد که حفاظت از آب در برابر سودجويان عزم جدي تر و کار و ساز جديدي مي‌طلبد. بارش‌ نزولات آسماني فرصت‌هاي طلايي براي احياي درياچه اروميه محسوب مي‌شوند که با نظارت دقيق و مستمر بايد مانع فرصت سوزي شد.
هر کشاورز با سابقه‌اي نه تنها براي احياي درياچه اروميه ذوق دارد بلکه به خوبي مي‌داند که هدايت اين حجم از آب در فصل غير زراعي به سمت دشت و اراضي کشاورزي هيچ اثري در تامين آب زمين‌هاي آنان نخواهد داشت!
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از ايرنا،البته به نظر مي رسد که ميزان برداشت ها يا انحراف آب ها در بالادست رودخانه ها و انهار مي تواند بسيار بيشتر از اين باشد که جلوگيري از آن،‌ نيازمند همراهي مردم و البته بازرسي هاي مستمر نهادهاي مسوول است تا نهايت آب موجود به سمت پيکره نيمه جان درياچه اروميه هدايت شود.