اين روز‌ها نوشتن کمدي شبيه ديوانگي است

بابک کايدان، نويسنده سينما و تلويزيون درباره وضعيت فيلمنامه‌هاي فيلم‌ها و سريال‌هاي اخير و عدم موفقيت آنها در جذب مخاطب، با وجود حضور چهره‌هاي شناخته‌شده، گفت: دلايل متعددي وجود دارد، که دو عامل اصلي آن ضعف فيلمنامه‌نويسي، مشخص نبودن وضعيت کارگروه‌ها و مشاوران و ناظران فيلمنامه در پلتفرم‌ها و دشوار بودن جلب نظر سليقه مخاطب امروز است.
کايدان با بيان اين مطلب که بسياري از داستان‌ها اصل خلق شخصيت دوست‌داشتني را فراموش کرده‌اند، افزود: آنها اصل مهمي که بتواند براي مخاطب دغدغه ايجاد کند، فراموش کرده‌اند.
ما مي‌توانيم داستاني خلق کنيم، که شخصيت و تصميم‌گيري‌هايش براي مخاطب مهم و تاثيرگذار باشد، مخاطب بتواند معضلش را درک و با او همراهي کند. ولي متاسفانه اين اتفاق کمتر مي‌افتد.
شايد به اين دليل که از نويسندگان باتجربه استفاده نمي‌شود.
نويسنده سريال »دلدادگان« عامل دوم را تغيير سليقه مخاطب دانست و گفت: مسئله دوم اين است که جهان نسبت به 10سال پيش تغيير کرده و اين تغيير در ايران بسيار تصاعدي بوده است.
يعني علاوه‌بر تغييرات عجيب و غريبي که پشت‌سر گذاشتيم، سليقه مخاطب به دليل مواجهه با سريال‌هاي روز دنيا بسيار متنوع شده است.
به همين دليل، جلب رضايت چنين مخاطبي دشوار شده است.
علاوه‌بر آن، مخاطب هم به سمتي از درگيري‌ها و مشغله‌هاي اقتصادي و بحران‌هاي امنيتي و سياسي روبه‌رو شده، که از لحاظ روان‌شناسي اجتماعي شايد تماشاي يک سريال نتواند آنقدر روي او تاثير بگذارد.
شايد آنقدر مشتاق نباشد که بخواهد يک سريال را تماشا کند.
وي با بيان اينکه تمام اين عوامل دست به دست هم مي‌دهد تا خروجي کار‌هاي توليد شده نتواند »خيابان خلوت‌کن« باشد، گفت: به‌نظرم کاملاً اثبات شده که هيچ بازيگري نجات‌دهنده هيچ کاري به تنهايي نيست.
هرچند در فيلم‌هاي سينمايي اين موضوع متفاوت است و ممکن است در يک ژانر کمدي يک بازيگر آنقدر خلاق باشد که بتواند با توانمندي خود يک اثر سينمايي را نجات دهد.
ولي در کار‌هاي ملودرام و سريالي حتي محبوب‌ترين بازيگر نمي‌تواند به تنهايي يک اثر را نجات دهد.
چون اصل يک اثر بر پايه داستان است و تا زماني که نکته‌ها رعايت نشود، بازيگر هم ناجي نخواهد بود.
کايدان در پاسخ به اين سوال که با اين وجود در اين شرايط اجتماعي - اقتصادي، همچنان سريال‌هاي نوستالژيک براي مخاطب جذاب است، گفت: سريال‌هاي نوستالژي و قديمي از اين جهت جذاب است که مخاطب را به گذشته مي‌برد.
يعني به دوراني مي‌برد که مخاطب حال خوب داشته است.
در واقع، حس آرامش مربوط به گذشته را يادآوري مي‌کند. وگرنه آن سريال‌ها هم از لحاظ فني، قصه‌پردازي، بازي و موقعيت‌ها ايراد زياد داشتند.
با اين حال، علت جذاب بودن آن قصه‌ها به صورت خودآگاه يا ناخودآگاه بازگشت به دوره نوستالژيک است.
بنابراين، کار‌هاي آن موقع گرماي بخصوصي داشت و انرژي‌اي به کار‌ها تزريق مي‌شد که نتيجه‌اش را مخاطب مي‌ديد.
نويسنده سريال »دارا و ندار« در بخش ديگر گفت‌و‌گو در واکنش به صحبت‌هاي برخي نويسندگان که مي‌گويند شرايط کنوني جامعه باعث شده نتوانيم به سمت کمدي برويم، توضيح داد: بله، کاملاً صحيح است.
فعاليت من هم در اين سال‌ها کم شده است؛ مگر اينکه مورد خاصي پيش بيايد، يا براي ارتزاق مجبور شويم دست به کار‌هايي بزنيم.
وگرنه بخاطر تحولات بسيار گسترده کشور نمي‌توانيم به سمت يکسري از موضوعات برويم و يا حتي شايد درست نباشد با آن شوخي کنيم. مثلاً زماني بود که من »آينه بغل« را کار کردم، که نگاه طنز به فاصله طبقاتي داشت.
اکنون اين موضوعات آنقدر تلخ است، که نمي‌توان به سمتش رفت.
يا اکنون من نمي‌توانم چيزي شبيه «رحمان 1400» بنويسم.
در شرايطي که همه‌چيز بن‌بست است، شما بايد روزنه‌اي براي خنداندن پيدا کنيد. آن موقع است که مخاطب همراهي‌ات مي‌کند.
وي ادامه داد: اما در شرايطي که همه‌چيز به طور وحشتناک عجيب است، اگر بخواهيد کمدي بنويسيد همه تصور مي‌کنند شايد ديوانه هستيد.
بعضي موضوعات آنقدر تلخ است که نمي‌توان کمدي‌اش کرد.
به همين دليل، خود آدم هم معذب مي‌شود سمت اين موضوعات برود. اصلاً نوشتن کمدي در شرايط تراژدي موجود از لحاظ اقتصادي، بحران‌هاي مردم و... کار دشواري است.
اين عوامل باعث مي‌شود تا دوستان نويسنده در مقطعي کار نکنند، تا ببيند سير تحولات به چه سمتي حرکت مي‌کند.
شروع يک اثر سريالي يا سينمايي تا فرآيند توليد و پخش، حدود يکسال، يکسال و چند ماه طول مي‌کشد.
بعد در کشوري که وقايع لحظه‌اي به وقوع مي‌پيوندد، قصه منِ نويسنده کهنه مي‌شود.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، مگر مي‌شود وقايع را تا چقدر پيش‌بيني کرد؟ به همين دليل، نويسندگان ترجيح مي‌دهند در اين شرايط دست نگه دارند، که بعد از ثبات شدن وضعيت به طرح و ايده برسند.
.Arazazarbaiijan.farhangi@gmail.com