پرداختن به موضوعات ملي در تلويزيون بايد پايدار و بااعتدال باشد
گروه فرهنگي:عليرضا دهقان معتقد است که نبايد شکلگيري انسجام ملي تنها از طريق پرداختن به مفاهيم ملي در رسانه دنبال شود و در اين راستا بايد به تأثيرگذاري مسائل اجتماعي، اقتصادي و سياسي نيز توجه کرد.
عليرضا دهقان مدرس جامعهشناسي و علوم ارتباطات و دانشيار گروه ارتباطات دانشگاه تهران اظهار کرد: سياست انسجام ملي از طريق گفتوگو و تأکيد و توجه به محتواهاي مليتر و ايرانيتر سياستي معقول است و انتظار ميرود اين رويکرد ادامهدار باشد و در شرايط بحراني که خطري بيرون از ايران متوجه کشور است ما بايد به انسجام و اتحاد در داخل جامعهمان توجه ويژه داشته باشيم.
دهقان خاطرنشان کرد: همانطور که گفتم من اين سياست را مطلوب ميدانم که در تلويزيون هم بايد پيگيري شود. در اخبار، برنامههاي تحليلي و حتي مراسمهاي عزاداري که از تلويزيون پخش ميشوند اين نگرش ديده ميشود اما چند نکته درباره اين موضوع وجود دارد که در ابعاد رسانهاي بايد به آنها توجه شود. اولين نکته که يک نقص به حساب ميآيد اين است که به نظر من آنچه در تلويزيون ميبينيم به شکلي حسابشده و هماهنگ پيش نميرود و حتي شمايلي افراطي پيدا ميکند. وقتي حالتي افراطي در تغيير يک رويکرد ديده ميشود که سابقهاش وجود نداشته و حالا ما تأکيد و توجهي بسيار زياد نسبت به آن داريم و مثلاً مدام آوازها و سرودهاي ميهني را مشاهده ميکنيم، اين رويکرد در صورت افراط تأثيرگذاري کارمان را اندک ميکند و ممکن است کارمان باورپذير نباشد.
وي افزود: وقتي يک تغيير رويکرد يا پرداختن به يک مفهوم به صورت تدريجي و معتدل صورت نميگيرد مخاطب آن را نمايشي برداشت ميکند. من فکر ميکنم بايد افراط را کنار بگذاريم و روندي معقول و منطقي در نظر بگيريم تا تأثيري عمومي و گسترده در جامعه ايجاد شود. از طرفي بهتر است تلويزيون براي جلب اعتماد عمومي در جهت ترويج مفهوم ايرانيت، وطن و مليت، ديگر عناصر و مسائل حائز اهميت را هم مدنظر داشته باشد؛ به عنوان مثال کارشناسي که در همه اين سالها نگرش و رويکردي متفاوت داشته و حالا در يک بحران با همان ظاهر و تيپ قديمياش در تلويزيون از مفاهيم ملي ميگويد، حرفهايش نميتواند مورد اعتماد مخاطب قرار بگيرد. ما امروز نياز داريم که در تلويزيون کارشناسهايي حاضر شوند که از جنبههاي متنوعي به موضوعات نگاه ميکنند تا تناسبي بين مفاهيم هويت ديني، اسلامي و ايراني ايجاد شود که براي مخاطب تغيير رويکرد صداوسيما قابل پذيرش باشد.
اين کارشناس رسانه تصريح کرد: شرط قرار گرفتن صداوسيما در خدمت شکلگيري انسجام و اتحاد ملي اين است که رويکرد پرداختن به مفاهيم ملي و ميهني را حفظ کند و اين روند ادامهدار باشد. متأسفانه تجارب قبلي اثبات ميکند که وقتي يک بحران پشت سر گذاشته ميشود تلويزيون به همان وضعيت قبل برميگردد. بنابراين من با وجود تأکيد بر اهميت پرداختن به مفاهيمي چون وطن، مليت و… معتقدم که توجه به اين مسائل بايد پايدار باشد و در صورت پايدار بودن بهتر است پرداختن به اين مفاهيم متناسب با برنامهها و همچنين با حفظ اعتدال و با در بر گرفتن همه ابعاد موضوع و محتوا باشد و آنچه که من مطرح ميکنم مربوط به نمايش فيلمها و سريالها هم ميشود.
دهقان درباره امکان جلب اعتماد در زمان محدود، گفت: به نظر من اين امکان وجود دارد اما حفظ اعتدال و تداوم شرط ايجاد اين اعتماد است. نکته ديگر اين است که پرداختن به موضوعات ملي بايد همهجانبه باشد و همه شبکهها و برنامهها به آن توجه داشته باشند. مسئله ديگري که ما بايد در ترويج و ايجاد احساسات ملي و مفاهيم وطني در راستاي ايجاد انسجام و اتحاد به آن توجه کنيم اين است که اين مفاهيم نبايد فقط از جنبه رسانهاي مورد توجه باشد. قطعاً لازم است که دولت ابعاد و عناصر مختلفي را براي اين موضوع در نظر بگيرد که البته تا حدي محدود توجه به ابعاد مختلف ديده ميشود اما بايد بيشتر از اين باشد، به اين معنا که اصطلاحاً براي جا افتادن مفاهيم ملي بايد به ابعاد اجتماعي، اقتصادي، سياسي و… هم توجه داشت. به عنوان مثال وقتي گفته ميشود که در آموزش و پرورش به 85هزار نيروي انساني نياز است و آزمون استخدامي برگزار ميشود، بايد اين محتواها و مضامين در آزمونهاي استخدامي لحاظ شود و در مصاحبههاي بعدي هم تغييراتي در اين جهت صورت بگيرد. به طور کل در حوزه اشتغال که در کشور ما بخش اعظمي مربوط به اشتغالهاي دولتي ميشود بايستي سياستها و گزينشها تغيير پيدا کنند. جامعه بايد در حدي که انتظار دارد در انتصابات مديران و مقامات شاهد جدي گرفته شدن اين رويکرد باشد که متأسفانه در اين دولت آنقدري که ما انتظار داشتيم اين اتفاق هنوز رخ نداده و بسيار محدود بوده است. بنابراين تأکيد من بر اين است که ما پرداختن به مفاهيم ملي و شکل دادن انسجام ملي را نبايد فقط در رويکردهاي رسانهاي و تبليغاتي ببينيم بلکه اين رويکرد بايد در همه ابعاد مثل اقتصاد، سياست، مديريت و... کشور به معناي دقيق کلمه که شامل توجه به همه اقوام، زبانها و سراسر جغرافياي کشور است، ديده شود تا رسانه و نهادهاي فرهنگي هم بتوانند در به نتيجه رساندن آن موفق عمل کند.
وي افزود: در واقع اولين مسئلهاي که به ذهن ميرسد و راحتترين کاري که ميتواند در جهت ايجاد انسجام و اتحاد ملي مطرح شود، پرداختن به اين مفهوم از طريق رسانه و ابزارهاي فرهنگي است در حاليکه تأثيرگذاري کامل از پيوستگي پرداختن به اين مفهوم در همه دستگاهها و نهادها حاصل ميشود، مردم بايد جدا از رسانه و تلويزيون، مليگرايي را در زندگي روزمره خود احساس کنند.
دانشيار گروه ارتباطات دانشگاه تهران درباره تأثير توجه به مفاهيم ملي و شکلگيري انسجام و اتحاد ملي در شرايط حاضر گفت: تأثير واقعي و کاملاً قابل ملموس در درازمدت پديدار ميشود اما تأثير فوري آن بيشتر ميتواند جنبه رسانهاي داشته باشد، انسجام ملي را افزايش دهد، اميدواري به کشور و آينده ايجاد کند و در نهايت آمادگي جامعه براي دفاع از کشور را بيشتر کند اما اثرات درازمدتش وقتي پديدار ميشود که مردم اين سياست را در زندگي خود به وضوح احساس کنند.
دهقان تصريح کرد: تلاش براي ايجاد انسجام ملي در اين روزها ميتواند مقدمهاي باشد براي روزهاي بعد چراکه ما در شرايطي قرار گرفتهايم که علاوه بر بررسي ابعاد کوتاه مدت هر مسئله بايد نگاهي دراز مدت هم داشته باشيم و اگر در درازمدت پس از کمتر شدن بحرانها ديگر به انسجام ملي بيتوجه شويم ضربهاي به اعتماد عمومي وارد کردهايم که ايجاد دوبارهاش در بزنگاههاي بعدي بسيار سختتر ميشود.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايلنا،وي در پايان گفت: من جلب اعتماد عمومي را براي گسترش مفاهيم ملي از طريق رسانه را کار سختي ميدانم و به همين دليل عقيده من بر اين است که در حال حاضر سياستهاي اقتصادي، سياسي و اجتماعي تأثيرگذارتر از رسانه هستند؛ مشارکت مردم در اقتصاد، افزايش اشتغال، کاهش تورم و... مسائلي هستند که در نگاه مردم تغييرات بيشتري ايجاد خواهند کرد.
.Arazazarbaiijan.farhangi@gmail.com
تاریخ: 1404/04/25 03:01 ب.ظ | دفعات بازدید: 2196