جشنوارهاي مثل انگور؛ براي درياچه اروميه
الناز شريفي
گروه جامعه: برگزاري جشن در هنگام برداشت محصولات، رسمي است که در بسياري از نقاط دنيا رواج دارد؛ آيينهايي که تنها به جشن و شادي محدود نميشوند، بلکه بخشي از تاريخ، فرهنگ، اقتصاد و سبک زندگي مردم هر منطقه را روايت ميکنند.
در بسياري از مناطق ايران نيز هر سال شاهد برگزاري آيينهايي هستيم که ريشه در معيشت و محصولات بومي همان منطقه دارند.به گزارش آرازآذربايجان، »جشن انگور« و آيين «دوشابپزان» در آذربايجان غربي، بهويژه شهر اروميه، نمونهاي از همين سنتهاست؛ آييني که با نام «شانادر» يا «شانيدر» شناخته ميشود و ريشه در فرهنگ و اقتصاد مردم اين منطقه دارد. شايد بتوان گفت از زماني که مردم اين ديار انگور را بهعنوان يکي از محصولات ويژه خود شناختند و به توسعه تاکستانها پرداختند، برداشت انگور و فرآوري آن نيز به بخشي از زندگي و فرهنگ آنان تبديل شد.جشن انگور اروميه در ميان مسلمانان به »شانادر« و در ميان مسيحيان به »اوشانا« معروف است و يکي از نماديترين و شکرگزارترين مراسم در برابر خالق هستي ميباشد. »شانيدر« در لغت از ترکيب دو کلمهي»شاني« (نام گونهي بسيار مرغوبي از انگور كه در منطقه غرب و به ويژه استان آذربايجان غربي كشت ميشود) و »در« (از مصدر دَرمق به معناي چيدن) ساخته شده و به معناي انگور چيني يا شاني چيني است. جشن انگور در بعضي از روستاها مانند ديگاله، گردآباد، جمال آباد، قوشچي و گولان همزمان با رسيدن کامل انگور و در برخي روستاهاي ديگر به هنگام چيدن و جمعآوري انگور برگزار ميشده است.
جشن انگور و دوشاب پزان به اضافه آيين »نمکگيري از آب درياچه اروميه« كه از صدها سال پيش به صورت سنتي اجرا ميشود، در سومين همايش شوراي عالي سياستگذاري ميراث فرهنگي به نام آذربايجان غربي ثبت شده است. نهمين سال برگزاري جشنواره انگور اروميه آغاز شده است؛ جشنوارهاي که در طول اين سالها توانسته بخشي از ظرفيتهاي فرهنگي، گردشگري و اقتصادي شهر را به نمايش بگذارد. مردم اروميه نيز همچنان اميدوارند اين جشنواره در آينده جايگاه بينالمللي پيدا کند و با حضور مسئولان ملي، از جمله رئيسجمهور و وزيران، حمايت جديتري از ظرفيتهاي فرهنگي و گردشگري منطقه صورت بگيرد.در کنار انگور و فرآوردههاي آن، نمايش سوغات محلي، غذاها و آيينهاي سنتي و حتي ربپزي، فرصتي است تا مهمانان جشنواره با بخشي از فرهنگ و سبک زندگي مردم اروميه آشنا شوند؛ فرهنگي که نسل به نسل منتقل شده و هنوز در ميان مردم زنده است.اما شايد در کنار همه اين جشنها و آيينها، يک سؤال مهم هم بايد مطرح شود؛ آيا همانطور که براي محصولي مانند انگور جشنواره برگزار ميکنيم، نميتوانيم براي درياچه اروميه نيز جشنوارهاي درخور نام و جايگاه آن برگزار کنيم؟درياچه اروميه فقط يک پهنه آبي نيست؛ بخشي از هويت طبيعي و تاريخي منطقه و يکي از مهمترين ظرفيتهاي گردشگري آذربايجان غربي است. سالهاست نام اين درياچه با نگراني درباره وضعيت آب، محيطزيست و آينده آن گره خورده است. شايد برگزاري يک جشنواره بزرگ و هدفمند با محوريت درياچه اروميه بتواند نگاه مردم و مسئولان و حتي گردشگران را بيش از گذشته به اين سرمايه طبيعي جلب کند.جشنوارهاي که تنها محلي براي اجراي برنامههاي فرهنگي و هنري نباشد؛ بلکه فرصتي براي معرفي ظرفيتهاي گردشگري، صنايعدستي، محصولات بومي، فرهنگ مردم منطقه و البته يادآوري اهميت احياي درياچه اروميه باشد.همانگونه که جشن انگور، فرهنگ تاکستانها و دسترنج کشاورزان را به مردم معرفي ميکند، جشنواره درياچه اروميه نيز ميتواند روايتگر طبيعت، تاريخ و هويت اين منطقه باشد؛ جشنوارهاي که پيام آن نه فقط شادي و گردشگري، بلکه اميد به آينده درياچه باشد.شايد روزي برسد که در کنار جشنواره انگور اروميه، جشنوارهاي هم براي درياچه برگزار کنيم؛ نه براي جشن گرفتنِ وضعيت امروز آن، بلکه براي جشن گرفتنِ روزي که دوباره آب و زندگي به درياچه اروميه بازگشته است.
تاریخ: 1405/06/24 08:47 ق.ظ | دفعات بازدید: 1711