کوراوغلونون سون سفری

کوراوغلونون سون سفری

رقیه کبیری
بیر اینجی بولوم
آنادیلیمیز:کوراوغلونون سون سفری هارایا اولموشدور؟ عمرونون سونوندا نه ائتمیشدیر؟ تامام داستانلاردا، کوراوغلو گؤزلردن ایتیر، بیر سیرا واریانتلاردا کوراوغلو باش قویوب چؤللره گئدیر و داها اوندان خبر اولمور، آما بیر سیرا داستانلاردا، کوراوغلو قیثرخلارا قاریشیر! بیز بورادا بو داستانی سؤیله مک ایستیردیک. بو دا کوراوغلونون سون سفری دیر:
راویان اخبار و ناقلان آثار روایت ائده رلر کی چنلی بئلده، چارداقلی گؤلده قوچ کوراوغلو خروشان علی آدیندا بیر جهانگیر اوتوروردو. اوچ یوز آتمیش آلتی بیگی، یئددی یوز دلی آتلیسی واردی. هر زامانین بیر زوالی اولماق مفهومونجا (بو کوراوغلونون آخر داستانی دیر) بونون دا کمالی زواله ایرمک نشانه سی باش گؤسته رینجه بیر آی اوّل کوراوغلونون مینمیش اولدوغو قیرآتی غیب اولدو. کوراوغلو، روایته گؤره قیرخلارا قاریشمیش. . کوراوغلو قیرخلارا قاریشاجاغینی و گؤزدن نهان اولاجاغینی قلب دویغوسیله دویوب، بیر گون اوچ تئللی قوپوزونو آلیب بیگ لرین یانینا گلدی. آلدی گؤره ک نه دئدی:
گئده ر اولدوم حلبه، خویا،
مولام یئتیشسین دوگونه – تویا،
بوزدورون آلتونی بیاض آقچایا،
صرف ائدین بیگ لر، ها من گلینجه.
چاغیرین گلسین تکه لی بیگی نی،
ایچینیزده یوخدور اوندان یئگینی،
آییرین سورودن مین ارکه یینی،
قیردیریر قصبه، ها من گلینجه.
قیرآتیم یوخ مینم گئده م سازانا،
ایگید اودور اؤز مالینی قازانا،
یوز باتمان برنجی کیچیک قازانا
یئدیرین بیگ لره، ها من گلینجه.
کوراوغلویام دئیر دؤران دؤندو آخره،
آلتون معدنلری دؤندو باخیرا،
ساتین چنلی بئلی وئرین چاخیرا،
ایچیرین بیگ لره، ها من گلینجه. –
دئییب کسدی. بئیله دئیینجه بیگ لر بوندان نه دئمک ایسته دیگینی آنلاماییب، کوسا کنعان سوردو: کوراوغلو، سن نه دئمک ایستیرسن؟
کوراوغلو دئدی کی: ایندی سون سؤز اولاراق سؤیلورم. (آشیقلار بورادا بئله تعریف ائدیر کی بو، کوراوغلونون سون سؤزودور. بوندان سونرا داها کوراوغلونون تورکو سؤیله دیگی یوخ).
مندن سلام اولسون بولو بیگینه،
چیخیب بو داغلارا یاسلانماق گره ک.
اوخ قیجیرتیسیندان ، دوشمان قانیندان
داغلار گومبول گومبول سسلنمک گره ک.
دوشمان گلدی تابور تابور دیزیلدی،
آغ آلنیما قارا یازی یازیلدی،
دلیک دمیر چیخدی مردلیک پوزولدی،
أگری قیلیج قیندا پاسلانماق گره ک.
کوسا دئدی کی: “نه اولاجاقمیش دلیک دمیر چیخماقلا! بیز ده ایجاد ائده ریک، . . .” آلدی کوراوغلو:
کوراوغلویام دوشرمی یئنه شانیندان؟
چوخونو آییریر ار میدانیندان،
قیرآت کؤپوگوندن دوشمان قانیندان،
چیزما دولوب چرکس ایسلانماق گره ک.
یئنه بو آرادا کوراوغلو اوخویور و سازیندا سؤزلرینه داوام ائدیر:
مرد گلنده نامرد قاچار،
میدان گومبولدر گومبولدر.
شاهلار شاهی میدان آچار،
میدان گومبولدر گومبولدر.
سؤزونن منزل دؤینده
نامرد بویون إگنده
قیلیج قالخانا دگنده
میدان گومبولدر گومبولدر.
توپ آتیلیر قالاسیندان،
حق ساخلاسین بلاسیندان،
کوراوغلونون نعره سیندن،
میدان گومبولدر گومبولدر.
سؤز تماما چاتدی. کوراوغلونون اوتاقدان چیخیب اؤته یه گئتدیگینی گؤردولر؛ آنجاق کوراوغلو ناپدید اولدی. قیرخ گون بوندان هئچ بیر خبر اولمادی، نه اؤلو، نه ساغ، . . . کوراوغلونون بیگ لری نین ایچینده مصردن گلمه، بییق یوسف آدیندا بیر بیگی واردی. بو، کوراوغلونو آراماق اوچون حاضیرلانیب کوراوغلونو آراماغا چیخدی. قیرخ گون ده بو گزدی. قیرخ بیرینجی گون توقات داغلاری نین بیریندهن اته گینه گلدی. بغایت سوسامیشدی. باخدی کی اوچ کیشی اوتورموش یئمک یئییرلر. . . “برکتلی اولسون” دئیینجه یئمک یئین لردن بیریسی دئدی: آمین! بویورون قارداش! بییقلی یوسف دئدی: عافیت اولسون، آنجاق اگر واردیسا منه بیر بارداق سو وئرین، سوسوزدان پیشدیم.” یئمک یئین لر دئدیلر: باغیشلا قوناق قارداش، بیزیم سویوموز یوخدور، بیزدن بیش دقیقه یوخاری داغا ساری، بئش کیشی یئمک یئییرلر؛ بلکی اونلارین اولور.
بییقلی یوسف یوخاری قالخدی. اونلاری دا یئمک حالیندا گؤروب عینی سؤزو اونلارا دا دئدی. یئنه بونو ائشیتدی کی: باغیشلا قارداش، بیزدن یوخاری یئددی کیشی لر یئمکده دیرلر، بلکی اونلارین اولسون.
بییقلی یوسف یئددی کیشی لر یانینا گئتدی. اونلاردان دا سو ایسته یینجه ائشیتدی: قارداش بیزدن اون دقیقه یوخاری قیرخ کیشی یئمک یئییرلر. اونلارین سویو دا چوخدور؛ یئمک لری ده.
بییقلی یوسف قیرخ کیشی نین یانینا وارینجا باخدی کی حقیقتا قیرخی بیر سفره آچمیش، یئمک یئییرلر. کوراوغلونو باشی نین قالپاغیندان و گئییندیگی آرخالیقدان تانیدی. وارد اولوب دئدی: برکتلی اولسون! جواب ائشیتدی: آمین! بویور مسافر قارداش. بییقلی یوسف دئدی: یئمه یینیز عافیت اولسون! ولاکین بیر آز سو وئرین
کوراوغلو سؤیله مه دن ال ایله اشارت ائدیب آرخاداشلارینا سو وئرمه لرینی سؤیله دی. بیریسی طاس دولدوروب سویو بییقلی یوسوفا وئردی: آل نصیبیندن!
بییقلی یوسف تمامیله ایچمه ییب بیر یاریسینی ایچدی، بیر قسمی قالدی. طاسی گئریه وئرینجه: “های سن بونو نئچون تمامیله ایچمه دین؟” دئیه قالان سویو بییقلی یوسوفون باشیندان تؤکدولر. بییقلی یوسف گؤزلرینی آچدی کی نه کوراوغلو وار، نه ده قیرخ آدام وار، هئچ کیمسه یوخ. . . بییقلی یوسف دؤنوب چنلی بئله گلیب بو مساله نی دیبدن باشا قده ر وصف ائتدی . . . و کوراوغلونون قیرخلارا قاریشمیش اولدوغونو آشکارا بورادان روایت ائده رلر.
بییقلی یوسف اورادان گلدیکدن سونرا ایکی یوز اللی ایل داها یاشادی. بئلدن یوخاری ییرمی بئش یاشیندا دلی قانلی کیمی، بئلدن آشاغی قورویوب جانسیز اولدو. اگر کی سو تمامیله ایچیلمیش اولسایدی بو دا اونلارا برابر قالاجاقدی. یاخود سو تمامیله بوسبوتون گؤوده سینه آلمیش اولسایدی اؤلونجه یه قده ر گنج قالاجاق ایدی. آما اونا مقدر الله بئیله ایمیش . . . ایندی کوراوغلونون آثارینی دا بییقلی یوسف آنلاتیرمیش، او گون بوگون دوام ائتمکده دیر.
(کوراوغلونون قیرخلارا قاریشماسی سببی، بیرینجیسی: اوچ کؤپوکدن ایچمه سی. ایکینجیسی: فقرایا توخونمازدی. زنگین لره خبر گؤنده ریردی، پاراسی نین زکاتینی ایستردی؛ اؤزونه گؤنده ره نه بیر شئی یوخ،. . گؤنده رمه دی، مثلا یوز لیره سینی آلیر، ایکی بوچوک لیره سینی زنگینه بوراخیردی. سونرا آتش ایچینده قالسالار نامازینی بوراخمازدی. اؤزونه بیر فقرا گلسه باشدان آشاغا گئییندیره ردی.)
گله لیم داستانیمیزا: کوراوغلو بوسبوتون گؤزدن غیب اولوب بیر داها گئری گلمه دیگینده، آتالاردان ضرب المثل: “باش گئدینجه آیاق پایدار اولماز”، مفهومونجا، کوراوغلونون آداملاری دا بیر – بیری نین سؤزونو چکمه ییب یاواش – یاواش داغیلماغا باشلادیلار. دونیانین آواناق زمانی، آناسیندان قاچان، باباسیندان کوسن کوراوغلونون باشینا توپلانمیشدیلار. ایوازلا کوسا استانبولدان گلمیشدیلر، یئنه استانبولا گئتدیلر. دمیرچی اوغلو لله وور شهریندن گلمیشدی، او دا یئنه لله وور شهرینه گئتدی. گیزیر اوغلو مصطفی بیگ گؤله نین گیزیر اوغلو کندیندن گلمه ایدی، او دا اورایا گئتدی. قوجا عرب موغان چؤلوندن گلمه ایدی، اورایا گئتدی. بییقلی یوسف مصردن. . . قوجا بیگ، عارف بیگ، مصطفی بیگ ایراندان گلمه ایدیلر، اونلاردا یئنه اؤز مملکت لرینه دؤندولر. عیسی باللی سیایستراندان گلمه ایدی، سیلیسترانا گئتدی. جلالی بیگ ایله اوغلو محمد بیگ آیدیندان گلمه ایدیلر، بونلار دا گلدی آیدیندا اوتوردو . . .
Arazazarbaijzn.anadilimiz@gmail.com

نوشته شده توسط admin در دوشنبه, ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۹:۵۲ ق.ظ

دیدگاه


× 8 = هشت