نقد مواجهه صداوسیما با فضای مجازی

نقد مواجهه صداوسیما با فضای مجازی

گروه فرهنگی: بحث و گفتگوی نقادانه درباره مدیریت نادرست، ناشیانه و پر از اشتباه بر مرکز پراهمیت و فوق‌العاده موثری به نام صداوسیما، از فرط تکرار به کلیشه‌هایی فرهنگی شبیه به سخنرانی‌های اساتید علوم انسانی در ایران شبیه شده است. واضح است که صدا وسیما از مدیریت کلان فرهنگی رنج می‌برد و واضح است که لطمه‌ای که صداوسیما از این مدیریت کلان خورده است به اندازه‌ای هست که نتوان نقش آن را در وضعیت کنونی صداوسیما نادیده گرفت. اما آیا در تحلیل‌های پرطمطراق این روزها و ایرادهای تندشده‌ی این روزهای علما و فعالین فرهنگی به سازمان صداوسیما، آن قدر دچار کلی‌گرایی نشده‌ایم که برای اصلاح این کلیات باید منتظر تغییر جامعه و انقلابی در فرهنگ عمومی جامعه بنشینیم؟
عکس ماجرا هم داستان دیگری است و دامن‌گیر مسئله مهمی به نام » نقد صداوسیما«. آنتن بیست و چهارساعته شبکه‌های متعدد صداوسیما که برخی‌هایش اساسا معلوم نیست برای چه تاسیس شده‌اند، محل مناسبی برای رخ دادن اشتباهات ساده و به اصطلاح کمی غیردقیق‌تر سوتی‌های رسانه‌ای کوچک است. اشتباهاتی در حد زیرنویس اشتباه یک مکان، رد شدن پراید از یک سریال مربوط به دهه ۵۰ و یا نهایتا افتادن مهمان از روی صندلی که با ابزار شبکه های اجتماعی خیلی زود به شکلی وسیع در فضای عمومی جامعه منفجر می‌شود و نقل محافل متعدد می‌شود شکل دیگری از بیراهه بردن مسیر نقد صداوسیماست. نگاهی به شدت جزئی و گذرا که نهایتا به یک اشتباه انسانی از یک عنصر جزء مجموعه مربوط می‌شود و راه حلی هم جز دقت بیشتر ندارد.
بیشتر آن چیزی که در فضای نقادانه امروز ما درباره صداوسیما در فضای عمومی و رسانه‌ای شکل می‌گیرد؛ چیزی بیش از این دو شق نیست؛ یا حرفهایی به شدت کلی درباره مدیریت و تکرار هزارباره این که صداوسیما باید آرمانگرا و انقلابی شود و به روز باشد و مدیرانش درک فرهنگی ندارد و محافظه کارند و… در فضای نخبگانی و پخش هزارباره سوتی‌های پخش شده و بی‌احتیاطی‌های منشی صحنه و سانسور ناشیانه پای دخترکان با آباژورها و ….در فضای ژورنالیستی.در این میان برخی از ماجراهای صداوسیما که نقد آن وجه جذاب ژورنالیستی ندارد و یا اینکه بر ژست پرطمطراق »معترض بودن« سخنرانان انقلابی چیزی اضافه نمی‌کند کاملا ناشناخته و ناگفته مانده‌اند. تصور می‌کنم که مهمترین معضلی که امروز صداوسیما در آن گیر افتاده است و در موقعیت فعلی صداوسیمای جمهوری اسلامی را به شدت آسیب‌پذیر کرده است مواجهه این سازمان عریض و طویل با موجودیت همچنان مبهم و ناشناخته و به طرز عجیبی تکان‌دهنده »فضای مجازی« است. نابسامانی فعلی صداوسیمای جمهوری اسلامی در مواجهه با مخاطب، در واقع زاییده چیزی به نام سردرگمی در مواجهه با فضای مجازی است و این همان چیزی است که در بی‌شماری تکرار و بازنشر متعدد سوتی‌های مذکور و ایرادات بزرگ بزرگ مدیریتی کلان گم می‌شود. رویکردهایی به شدت ساده و حاصل اجتهادهای رسانه‌ای مدیران میانی سازمان صداوسیما که هر کدام در حال تبدیل به یک رویه فرهنگی خطرناک در صداوسیما هستند.
آنچه امروز در واقعیت مواجهه صداوسیما با فضای مجازی ار عملکرد خروجی این سازمان برداشت می‌شود متاسفانه تشخیص دو رویکرد بیمارگونه بیشتر نیست: یا رویکرد مواجهه منفعلانه و ترسیده با فضای مجازی و یا رقابت ناشیانه برای تصاحب پدیده‌های این فضا و صداوسیما به این ترتیب به شدت در حال رنج کشیدن است. بیاید برای واضح تر شدن ماجرا و اینکه ما هم درگیر کلی‌گوی‌های بساط کلان فرهنگی نشویم به چند مورد رخ داده در این چند روز اشاره ای کنیم
اعتراض به یک تصمیم داخلی رسانه‌ای از رسانه‌ای دیگر
این هفته قرار است کنداکتور پخش شبانه شبکه سوم سیما به فوتبال‌های مهم جهانی اختصاص پیدا کند. تصمیم در سطح مدیریتی گرفته شده است و چندان هم تصمیم دور از ذهن و عجیبی نیست. این هفته، مسابقات درجه اولی قرار است در اروپا برگزار شود که طبیعتا طرفداران فوتبال تقاضای پخش آنها را از شبکه سوم که موسوم به شبکه ورزش و جوانان است دارد. به این ترتیب در هفته جاری بقیه برنامه های تولیدی شبکه سه که در این ساعت پخش می‌شود، به هفته بعد موکول می‌شوند. این اتفاق نامعمولی در شبکه سوم نیست و علاوه بر اینکه بارها و بارها به خاطر پخش مسابقات ورزشی برنامه‌های تولیدی شبکه سه به وقت دیگری رفته‌اند؛ طبیعی است که مدیریت شبکه در انتخاب بین یک برنامه تخصصی با قشر بیننده انتخاب شده وفوتبال‌های پربیننده‌ای که سیلی از مخاطب را به شبکه سرازیر می‌کند کدام را انتخاب کند. همه چیز طبق روال خودش جلو می‌رود. دوشنبه شب هم بازی بین انگلستان و اسپانیا قرار است پخش شود و طبیعتا برنامه بسیار پربیننده »نود« به هفته دیگر موکول خواهد شد. اما عادل فردوسی پور تک‌ستاره اجرای ورزشی در تلویزیون ظاهرا زیاد از این ماجرا خوشش نمی‌آید و با چند رسانه گفتگو می‌کند و به شکلی صریح می‌گوید که برنامه‌اش را آماده کرده است و روانه آنتن خواهد کرد. فردوسی پور به شکلی ضمنی اما مشخص درباره یک تصمیم داخلی و درونی سازمان صداوسیما که در حیطه اختیارات او نیست، مواضعی متفاوت با مدیریت مجموعه را در یک رسانه دیگر اعلام می‌کند. این اتفاق طبیعی است؟ یک نرم رسانه‌ای است؟ یعنی به سبک خود فردوسی پور که بسیار علاقه‌مند است که از چمن تا لباس داوران ایرانی را با نمونه‌های خارجی مقایسه می‌کند؛ نمونه خارجی هم دارد؟ اینکه بنا بر نظر مدیریت یک شبکه نوبت پخش یک برنامه جابه جا شود و بعد تهیه‌کننده برنامه با استفاده از رسانه‌ای دیگر به مدیریت شبکه فشار آورد تا برنامه‌اش پخش شود؟ واضح است که فردوسی پور از میزان شهرت و محبوبیت خود در فضای اجتماعی باخبر است و بدش نمی آید که رئیس جدید شبکه که پرانرژی است و ایده دارد و حوصله سرو کله زدن با همه را دارد و محافظه‌کار هم نیست را کمی بیش از قبل از میزان محبوبیتش با ابزارهای مختلفی که دارد باخبر کند.
اصلا بعید و دور از ذهن نیست که ماجرا خیلی زود به شبکه های اجتماعی ورود پیدا کند و تحت عناوین هیجان‌انگیز و کلیک‌خوری چون »تعطیلی نود به دستور مدیر شبکه سوم« و »فردوسی پور: ایستادگی می کنم« پخش شود. کار ما اما کجا گیر خواهد کرد؟ در واقع چه اشکالی متوجه صداوسیماست؟ ماجرا اینجاست اگر به همین ترتیب سابق بخواهیم جلو رویم؛ بعید نیست که صداوسیما به زودی عقب نشینی کند و فوتبال پخش نشود و فردوسی‌پور با آن لبخندهای معروفش روی صفحه تلویزیون حاضر شود و کنایه‌ای هم بار مدیران صداوسیما کند. این روالی است که در چند سال گذشته به ویژه در دوره مدیریت جدید صداوسیما در حال مد شدن است. اینکه به محض مواجهه با موج انتقادها در فضای مجازی به یک برنامه یا پدیده در تلویزیون، مدیران میانی و یا حتی ارشد به شدت تحت تاثیر امواج فضای مجازی قرار می‌گیرند و تصمیم‌گیری‌های دقیقا بر مبنای آن چیزی شکل می‌گیرد که ادمین‌های چند کانال تلگرامی پرممبر تصمیم گرفته‌اند. این اتفاقی است که در دوره قبلی مدیریت صداوسیما بر سر مجری برنامه ای به نام »به سمت خدا« نیز اتفاق افتاد و نکته اصلی در اینجا، فارغ از جهت‌گیری و محتوای خاص برنامه‌های؛ تغییر روند تصمیم‌گیری در صداوسیماست.
به گزارش آرازآذربایجان به نقل از مهر ، اگر تا پیش از این صداوسیما با تلفن‌های نهادهای مختلفی که هر کدام خود را صاحب سازمان می‌دانستند اداره می‌شد حالا نوبت صفحات فضای مجازی است. آیا این اتفاق این بار هم رخ خواهد داد؟
[email protected]

نوشته شده توسط admin در دوشنبه, ۲۳ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۹:۴۳ ق.ظ

دیدگاه


چهار × 3 =