مصرف دخانیات قابل قبول‌ترین خلاف در عرف جامعه

مصرف دخانیات قابل قبول‌ترین خلاف در عرف جامعه

مریم محسنی
گروه اجتماعی:با انگشتان ظریفش گره شلنگ را از تنه زمخت قلیان باز می‌کند و پُکی از آن می‌گیرد. با هربار قُل‌قُل آبِ داخل شیشه قلیان، انگار کاخ آرزوهای یک پدر، یک مادر و یا یک خانواده بر باد می‌رود. بوی انواع میوه‌ها به همراه دود در فضا پیچیده. هوای اینجا وهم‌انگیز است و چشم، چشم را نمی‌بیند. دختران و پسرانی که راحت بر پُشتی‌ها تکیه داده‌اند و دود می‌کنند فردا را. باید ترسید از اینکه دود این قلیان‌ها در چشم جوانان این خاک فرو رود و فرداهایی که در راهند و خط خطی شده‌اند با اعتیاد، بیماری و دود شدن عمر و سلامتی.
سیگار و قلیان از مهم‌ترین مواد دخانی به‌شمار می‌روند که امروز در جامعه به وفور یافت می‌شود. گسترش مصرف قلیان و اشتیاق افراد جامعه به مصرف آن یکی از دغدغه‌هایی است که در دهه‌های اخیر بیش از پیش قابل مشاهده است به گونه‌ای که جوانان بدون توجه به سلامت خود در محل‌هایی نظیر قلیان‌سراها، سفره‌خانه‌های سنتی، پارک‌ها و حتی منازل نسبت به مصرف آن بدون اطلاع از عوارض مصرف و اعتیادآور بودن آن اقدام می‌کنند.طبق آمارها و بررسی‌های صورت گرفته دود قلیان حاوی ۴۰۰۰ ماده سمی و ۷۰ نوع ماده سرطان‌زاست، بیماری‌های قلبی و عروقی و سرطان‌ها به طور مستقیم و تصادفات نیز به‌صورت غیرمستقیم مرتبط با مصرف مواد دخانی هستند
.امروز نه تنها مصرف قلیان در میان مردان بلکه در میان زنان نیز به طور گسترده‌ای افزایش یافته است به گونه‌ای که طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی تعداد زنان مصرف‌کننده قلیان نسبت به ۲۰ سال گذشته ۶۰ درصد افزایش یافته است.طبق نتایج بررسی‌ها، با ممنوعیت مصرف دخانیات در اماکن عمومی می‌توان حداکثر شاهد کاهش ۲۵ درصدی مصرف دخانیات بود، چون در صورت جمع‌آوری قلیان از قلیان‌سراها به‌علت فعالیت عاملین فروش مواد دخانی، دخانیات علی‌الخصوص قلیان خریداری و توسط افراد جامعه وارد زندگی شخصی و منازل می‌شود و با متأثر شدن اعضای خانواده از مضرات استعمال دخانیات جامعه نیز به خطر خواهد افتاد.با افزایش آگاهی، این باور در افراد جامعه ایجاد می‌شود که استعمال دخانیات مضر است و به نوعی منجر به ایجاد فرهنگ عدم استعمال دخانیات در جامعه می‌شود.
در کنار توجه به الزامات قانونی در خصوص ممنوعیت استعمال دخانیات در جامعه و بهره‌گیری از آموزش با هدف آگاهی و ایجاد فرهنگ می‌توان آمار مصرف قلیان را در جامعه کاهش داد.
بزرگ‌ترین کمپانی‌های تولید مواد دخانی در کشورهای پیشرفته قرار دارند و در مقابل بیشترین میزان مصرف مواد دخانی نیز مربوط به کشورهای در حال توسعه، کشورهای قاره آفریقا، کشورهای جهان سوم و کشورهای حاشیه دریای مدیترانه است.بیشترین میزان مصرف دخانی، زیان‌های اقتصادی و سلامتی و بروز بیماری‌های مربوط، به کشورهای در حال توسعه تعلق دارد.ناآگاهی افراد در مورد مضرات سیگار و قلیان، عدم اجرای قوانین ممنوعیت و تضاد آشکار بین اصل قوانین ممنوعیت استعمال مواد دخانی و مشاهدات در جامعه از علل عدم کاهش آمار مصرف دخانیات است. متأسفانه در جامعه، صنوفی در پروانه کسب خود دارای مجوز عاملیت فروش مواد دخانی می‌باشند.ایران دارای مرز مشترک با بسیاری از کشورها و کنترل این مرزها دشوار است، یادآور شد: قاچاق و ورود مواد دخانی عاملی در افزایش آمار مصرف در کشور است. طبق آمارها سالی هزار تریلی سیگار در ایران قاچاق می‌شود.
مصرف سیگار در ایران باعث ۲۰۰۰ مرگ در هفته می‌شود، تصریح کرد: هر ۵ دقیقه یک نفر در ایران بر اثر عوارض مصرف سیگار می‌میرد. مخارج سیگار در ایران روزانه سه میلیارد تومان و در سال ۳۰۰۰ میلیارد تومان است.۳ درصد نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ سال ایرانی سیگاری و ۸٫۷ درصد این افراد مستعد سیگاری شدن در جوانی هستند، هم‌اکنون بیش از ۱۰ میلیون مصرف‌کننده دخانیات در سطح کشور وجود دارد و این در حالی است که ۱۴ درصد جمعیت ایران بین ۱۵ تا ۶۴ ساله مصرف‌کننده مواد دخانی می‌باشند.
هر فرد مصرف‌کننده قلیان در هر وعده معادل ۱۰۰ نخ یا بیشتر از دود سیگار استنشاق می‌کند.
استعمال دخانیات عامل بروز یا تشدیدکننده بسیاری از بیماری‌های مرتبط از جمله سرطان‌های ریه، حفره دهان، حنجره، بیماری‌های قلبی و عروقی، کاتاراکت، از دست دادن موها، ضایعات شنوایی، پوکی استخوان، فساد دندان‌ها و… می‌باشد. در جمعیت‌هایی که استعمال دخانیات در چند دهه اخیر امری متداول شده است ۹۰ درصد سرطان ریه، ۱۵ تا ۲۰ درصد سایر سرطان‌ها، ۷۵ درصد برونشیت مزمن و آمفیزم و ۲۵ درصد مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی در سنین ۳۵ تا ۶۹ سال ناشی از مصرف دخانیات بوده است. مصرف سیگار نیز نوعی اعتیاد است، اما متأسفانه این مسأله به مرور در اجتماع جا افتاده و قابل قبول‌ترین عمل خلاف عرف جامعه محسوب می‌شود. از علل شیوع این عادت، احساس بدست آوردن شخصیت کاذب در افراد جوان، اثر تخدیرکنندگی جزئی سیگار و مصرف آن در لحظات عصبانیت و غم و وابستگی جسمی و روانی با گذشت زمان است. متأسفانه وجود این عادت خود زمینه‌ساز بروز اعتیاد به مواد مخدر، الکل، فقر، بزهکاری علی‌الخصوص در افراد جوان می‌شود.قلیان به دو شکل جسمانی و روانی اعتیاد را موجب می‌شود. در اعتیاد جسمانی، مواد دخانی تنباکو باعث نئشگی و در نتیجه اعتیاد می‌شود که معمولاً فرد در همان سطح قلیان متوقف نمی‌شود و کم کم به سیگار، حشیش، تریاک و مواد توهم‌زاد روی می‌آورد که ناشی از تنوع‌طلبی و جست و جوی نئشگی در سطوح بالاتر است.در وابستگی روانی، فرد به تکرار رفتار قلیان کشیدن عادت می‌کند. در این حالت بیشتر وابستگی بوجود می‌آید تا اعتیاد.بررسی‌ها نشان می‌دهد هر پُکی که به قلیان زده می‌شود تقریباً ۴۰ برابر یک پُک سیگار دود به ریه فرد می‌رساند و از طرفی دیگر به‌علت درجه حرارت بسیار بالای ناشی از استعمال ذغال، مواد سمی و سرطان‌زای بیشتری را بوجود می‌آورد.
نحوه پُک زدن به قلیان به صورتی است که فرد با مکش عمیق باعث باقی ماندن دود در عمق ریه شده و به همین علت دود قلیان در مقایسه با دود سیگار زودتر باعث تخریب بافت ریه می‌شود. مقدار نیکوتین موجود در یک وعده کشیدن قلیان با مقدار نیکوتین موجود در یک بسته کامل سیگار برابری می‌کند.
علاوه‌بر خطرناک بودن دود قلیان برای سلامت دستگاه تنفس، قلب و عروق عامل منفی قلیان، انتقال بیماری‌های مختلف از طریق دهان و دندان آلوده به‌وسیله استفاده مشترک چند نفر از نی‌ِ قلیان است که موجب انتقال بیماری‌هایی مانند سل، هپاتیت، تب خال‌های ویروسی، صدها قارچ و…اسهال عفونی و ویروس‌های تنفسی می‌شود.
برخی بر این باورند که آب قلیان، سموم حاصل از سوختن تنباکو و ذغال را جذب می‌کند اما این تصور فقط در صورتی صادق است که این سموم در آب قابل حل باشد که البته این‌گونه نیست و دودی که از قلیان تولید می‌شود مقادیر زیادی سموم خطرناک دارد که باعث بروز ناراحتی و بیماری‌های مختلف می‌شود.مصرف قلیان زمینه گرایش به اعتیاد و مواد مخدر است. دشمن برای نفوذ و آسیب به کشور جوانان را نشانه گرفته است، یکی از ترفندهای دشمن برای رسیدن به اهداف شوم خود ترویج مصرف قلیان و سایر مواد دخانی است.قلیان مهم‌ترین علت گرایش جوانان به مواد مخدر و اعتیاد است. باید زمینه مصرف قلیان را کاهش داد، چون دروازه ورود به مواد مخدر است و می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری را به بار آورد.فرهنگ‌سازی و آگاه‌سازی خانواده‌ها و والدین مهم‌ترین راه‌حل پیشگیری از گرایش به مصرف است.آموزش و پرورش دارای نقشی اثرگذار و کلیدی در فرهنگ‌سازی و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی چون قلیان و مواد دخانی است.عدم وجود امکانات تفریحی، بیکاری جوانان و ارزان بودن و سهولت دسترسی می‌تواند از علل گرایشات به مصرف قلیان باشد.باید به‌دنبال راه‌حلی بود و فکری اندیشید که با منع مصرف قلیان در اماکن، به خانه‌ها انتقال می‌یابد، تصریح کرد: پلمب و تعطیلی مراکز عرضه قلیان راه‌حلی اثربخش و قطعی نیست، چون با انتقال به خانه‌ها تنها مکان مصرف تغییر می‌کند و ماهیت دچار تغییر نمی‌شود.باید به‌صورت ریشه‌ای و با نگاهی جامع و کارشناسی با این پدیده اجتماعی که جزء کج‌روی و آسیب‌های اجتماعی است برخورد شود. رسانه‌ها دارای نقشی سازنده در این راستا می‌باشند. رسانه‌ها با اطلاع‌رسانی می‌توانند نقش مهم و اثرگذاری را در فرهنگ‌سازی عدم استعمال قلیان ایفا کنند.

نوشته شده توسط admin در دوشنبه, ۰۴ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۵:۵۲ ق.ظ

دیدگاه


9 + = پانزده