عوارض جدي مصرف خودسرانه گياهان دارويي

گياهان دارويي طي قرون و اعصار همواره نقش مهمي در درمان و حفظ سلامت بشر داشته اند به طوري که گذشتگان استفاده از آنان را عامل جاودانگي بشر مي دانستند اما واقعيت اين است که در صورت مصرف نادرست از گياهان دارويي سلامت انسان نيز به خطر مي افتد. متاسفانه در چند سال اخير استفاده از گياهان دارويي در نزد مردم باب شده است و مي انديشند چون منشا گياهي دارند هيچ زياني ندارند. در کنار اين مساله آمار عطاري هاي بي نام و نشان که اقدام به درمان خود سرانه مردم مي کنند سر به فلک گذاشته است. اين در حالي است که در بعضي از اين عطاري ها محصولات فاقد مجوز دارو هاي روان گردان ، مکمل هاي چاقي و لاغري ، محرک هاي جنسي در قالب قرص و گياهان دارويي به مردم فروخته مي شود که به لحاظ آلودگي هاي ميکروبي ، سموم کشاورزي و تاريخ مصرف استاندارد نيستند. مردم نمي دانند که گياهان دارويي هم عوارض جانبي دارند و مي توانند باعث تداخل با داروهاي شيميايي شوند و مرگ را برايشان رقم بزنند .
مصرف خودسرانه داروهاي گياهي احسان محمودي داروساز در مورد دارو هاي گياهي مي گويد : امروزه به آثار سوء و عوارض جانبي مصرف اين دارو ها توجه چنداني نمي شود و اکثريت مردم به غلط مي پندارند که اين داروها بي زيان و بدون نظر پزشک در هر شرايطي قابل استفاده هستند در حالي که مصرف داروهاي گياهي نمي تواند خودسرانه و بي حد و مرز باشد. براي تجويز يک داروي گياهي ابتدا بايد بيمار توسط پزشک ويزيت شود و سپس بيماري وي مشخص و بر اساس آن ، داروي گياهي مورد نظر به مقدار و دوز مشخص و مدت زمان معين ، مصرف شود زيرا در غير اين صورت با مصرف خودسرانه داروهاي گياهي ، ممکن است داروي انتخاب شده نه فقط براي آن بيماري مناسب نباشد بلکه عوارض ديگري مانند بيماري کبدي، قلبي، ريوي و تنفسي را ايجاد کند .
وي با بيان اين مطلب که بين گياهان دارويي و داروهاي گياهي تفاوت وجود دارد مي افزايد: گياهان دارويي مثل زيره يا دارچين داراي خواص درماني هستند و به صورت خام هم قابل استفاده هستند اما داروهاي گياهي طي فرآيند صنعتي ساخته مي شوند و اين در حالي است که عطاري‌ها تنها حق فروش گياهان دارويي را دارند، گياهاني که طي ساليان دراز اثر درماني آن‌ها به اثبات رسيده است. بنابراين عطاري فقط و فقط محل فروش گياه دارويي تغيير شکل نيافته است و نه محل تشخيص و درمان بيماري يا فروش داروهاي دست‌ساز، قرص، کپسول، شربت يا حتي گياه پودر شده، بلکه مکان تهيه دارو، تنها داروخانه است. در عين حال وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي هم بر داروهاي گياهي که مجوز و پروانه توليد دارند، نظارت دارد. از اين رو داروهاي گياهي که در داروخانه‌ها فروخته مي‌شوند، معتبر و قابل استفاده‌اند.
مضرات داروهاي گياهي اين دارو سازمي افزايد: متاسفانه تصوري که به اشتباه بين مردم رايج شده اين است که داروهاي گياهي اگر فايده نداشته باشند، ضرر هم ندارد. در واقع طبيعي بودن دارو را دليلي براي بي ضرر بودن آن مي‌دانند که اين تصور درست نيست. به عنوان مثال مصرف بيش از حد آويشن موجب سردرد، تهوع، استفراغ، و حساسيت پوستي مي‌شود.
ضمناً نمي‌توان داروهاي گياهي را در تمام موارد جايگزين داروهاي شيميايي کرد. داروهاي شيميايي از برخي جهات نسبت به داروهاي گياهي برتري دارند، اما مي‌توان از داروهاي گياهي به عنوان طب مکمل و همراه ديگر داروهاي شيميايي استفاده کرد .برخي درمان‌هاي گياهي تاثير شيمي درماني سرطان را کاهش مي‌دهند. از اين رو به بيماران توصيه شده قبلا از استفاده از داروهاي گياهي پزشک خود را مطلع کنند و از پزشکان نيز خواسته شده پيش از شروع شيمي درماني در اين باره از بيماران سوال کنند.
وي با بيان اين مطلب که اگر بيماران به تاثير داروهاي گياهي اطمينان ندارند از مصرف آنها پرهيز کنند خاطر نشان مي کند : برخي از داروهاي گياهي ممکن است در درمان‌هاي هورموني و شيمي درماني سرطان اختلال ايجاد کنند يا زمان انعقاد خون را افزايش دهند که باعث تاخير در بهبود زخم و به جا ماندن جاي زخم مي‌شود.براي مثال: بررسي ها نشان داده است که قرص‌هاي گياهي حاوي سيرو زنجبيل ممکن است بهبود زخم را در اين بيماران به تاخير اندازند.بيماران يا مراقب‌هايشان به دنبال درمان‌هاي مکمل و جايگزين باشند اما بايد آگاه باشند که برخي از اين درمان‌ها، ضررشان بيش از نفعشان است.
به عنوان مثال: برخي درمان‌هاي مکمل ممکن است در درمان‌هاي طبي اختلال ايجاد کنند؛ مثلا در دوره شيمي درماني بايد از برخي خوردني ها و نوشيدني‌ها مثل گريپ فروت خودداري کرد چون بر تجزيه دارو در بدن تاثير مي‌گذارد. سال گذشته شايعي در بين بيماراني که شيمي درماني مي کنند بوجود آمده بود که مغز چاقاله بادام تلخ سرطان را از بين مي برد .
وي مي گويد: متاسفانه اين غلط مصطلاح در بين مردم جا افتاده است که هرداروي گياه طبيعي خوب و سالم است و هرداروي شيميايي به علت غير طبيعي بودن بد است. اين در حالي است که بسياري از سموم کشنده در طبيعت وجود دارند و طبيعي اطلاق مي شوند در حالي که واکسن ها، پني سيلين، آسپرين مصنوعي هستند و عدم استفاده از آنها سلامت انسانها را به مخاطره مي اندازد. متاسفانه چندي است که مردم جذب استفاده از گياهان دارويي و طب سنتي شده اند و به جاي درمان اصولي و علمي به سمت حجامت و.......مي روند که نه تنها درمان نمي شوند بلکه زمان طلايي بهبود را نيز از دست مي دهند . تداخل داروهاي شيميايي و گياهي محمودي تاکيد مي کند: مردم همزمان که از دارو هاي شيميايي استفاده مي کنند از گياهان دارويي هم استفاده مي کنند و نمي دانند که آيا اين داروها با هم تداخل دارند يا نه ؟ چون پزشکان طب سنتي را قبول ندارند از گياه درمانگران تجربي و عطار ها مشاوره مي گيرند در نتيجه دچار مشکلات زيادي مي شوند از واقعيت اين است که طب نوين بر اساس مدارک مستدل پايه گذاري شده است در حالي که طب سنتي بر اساس شواهد حکماي قديمي است و کار تحقيقاتي خاصي در اين زمينه انجام نشده است. طب سنتي بر اساس گياهان دارويي است و اين در حالي است که خواص درماني متعدد و متفاوتي را به آن نسبت مي دهند. در حاليکه هر بيماري علت و عامل بيماري زايي متفاوتي دارد. بسياري از بيماري ها مانند انواع سرطانها را نمي توان با داروهاي گياهي درمان کرد.اين دارو ها صرفا درمان حمايتي هستند. داروهاي گياهي صرفا در درمان بيماري هاي ساده ايي مانند سرما خوردگي، التهاب مخاط دهان ، ناراحتي هاي ملايم گوارشي و اسهال موثر است . اين در حالي است که داروهاي گياهي عوارض جانبي خاص خود را دارند به طوري که اگر به اندازه معين مصرف نشوند خطر مرگ دارند.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از برنا،‌ مشکلات گياهان دارويي اين است که استاندارد نيستند و مشخص نيست که چقدر ماده موثره و چه مقدار مواد زيان بخش دارد . چون دارو هاي گياهي استاندارد نيستند و مشخص نيست گونه واقعي گياه چيده شده است يا از گونه هاي نزديک آن است و حاوي مواد موثره نيست. مردم بايد بدانند که استفاده از گياهان دارويي به صورت کنترل نشده مي تواند موجب بروز عوارض متعدد شود . تداخلات داروهاي گياهي و شيميايي مساله اي است که بايد به صورت دقيق توسط افراد متخصص بررسي شده و اطلاعات لازم در اختيار بيمار قرار داده شود. مردم هم نبايد خودسرانه از دارو هاي گياهي استفاده کنند .