ازدیاد جمعیت؛ ضرورت یا افزایش فقر!؟

لعیا نورانی زنوز
گروه گزارش: مدتی است که بحث افزایش جمعیت فضای سیاسی و اجتماعی کشورمان را تحت تاثیر قرار داده و ضرورت تشویق مردم به ازدواج و بچه‌دار شدن در دستور کار مسئولان قرار گرفته است اما فارغ از تمام تلاش‌ها، تبلیغات و بخش‌نامه‌های تدوین شده آنچه مهم‌تر به نظر می‌رسد قانع ساختن مردم برای ضرورت افزایش جمعیت است، در شرایطی که خانواده‌ها با مشکلات معیشتی و رفاهی دست به گریبانند و افزایش حتی یک نفر در خانواده را مساوی با حرکت در مسیر فقر و تنگ‌دستی می‌پندارند این سوالات در ذهن متبادر می‌شود که آیا با روش‌های تبلیغی و تشویقی می‌توان برای فرزندآوری امید داشت؟ آیا همین روش‌های سطحی هم‌سو با فضای فکری جامعه است؟ در صورت عدم تناسب بین رشد جمعیت و ساختار هرم سنی جامعه و بازار کار، رشد جمعیت منجر به بیکاری، کمبود مسکن، …و در نهایت فشار روحی و روانی می‌شود، آیا در ساختارهای اقتصادی تغییری حاصل شده که مسئولان مصمم به اجرای این طرح هستند و دولت تعهدی برای خود در قبال فرزندان به دنیا آمده در حوزه‌های ذکر شده قایل است؟ در طرح‌های تدوین شده تحت عنوان مشوق‌های افزایش جمعیت آیا نگاه سیاستگذاران به خانواده انسانیست یا خانواده صرفا در خدمت منافع ساختار جامعه تعریف شده است؟ عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در پاسخ به این سوالات می‌گوید: در طی سال‌های گذشته ما همواره شعارهایی در راستای تحقق فرزند کمتر در سطح کشور داشته‌ایم که در مقطع کنونی برای این تغییر نگرش و حرکت به سوی رشد جمعیت باید یک بررسی کارشناسی را در پیش بگیریم.
عابد فتاحی تصریح می‌کند: خیلی از جوانان ما در رنج هستند و در افسردگی به سر می‌برند و به جرات می‌توان گفت بیکاری، وضع نابسامان اقتصاد کشور و نداشتن مسکن و سرپناه در حال حاضر مهم‌ترین عامل کاهش جمعیت در کشور به شمار می‌رود و حتی خیلی از جوانان ما بعد از تشکیل خانواده به دلایل مشکلات معیشتی و نبود زیرساخت‌های لازم بچه‌دار نمی‌شوند.
نماینده مردم ارومیه در مجلس بر الزام استفاده از تمام عوامل و اقدامات برای افزایش جمعیت جوان کشور تأکید می‌کند و می‌افزاید: سیاست‌گذاری برای افزایش جمعیت باید به گونه‌ای باشد که فرهنگ‌سازی و آگاه‌سازی خانواده‌ها در رأس برنامه‌ها قرار گیرد و خانواده‌ها براساس توان مالی خود درباره تعداد فرزندان تصمیم‌گیری کنند.
وی با تاکید به اینکه در شرایط امروزی امکانات لازم برای افزایش جمعیت فراهم نیست و تحقق جمعیت ۱۰۰ میلیونی فشار به خانواده‌ها خواهد بود، ادامه می‌دهد: متأسفانه جوانان ما به دلیل پاره‌ای از مشکلات معیشتی، چندان علاقه‌مندی و گرایشی به تشکیل خانواده و ازدواج ندارند و افزایش سن ازدواج خود گواه این مدعاست چرا که جوانان قبل از تشکیل خانواده باید مهم‌ترین مولفه ها برای ازدواج یعنی اشتغال و مسکن را کسب کنند که متأسفانه اکثر جوانان ما با وجود تحصیلات بالا، بیکار هستند.
فتاحی با بیان اینکه پایه‌های ازدواج لغزان و سیاست‌های تشویقی مقطعی هستند، متذکر می‌شود: ما قبل از اجرای سیاست‌های افزایش جمعیت می‌بایست ابتدا زیرساخت‌های فرهنگی، آموزشی و بهداشتی را آماده کنیم و با افزایش درآمدهای خانوارها و ایجاد اشتغال پایدار درصدد افزایش جمعیت باشیم.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس اظهار می‌دارد: با وام ازدواج ۵ میلیون تومان پایه‌های یک زندگی تشکیل نمی‌شود این مبلغ جوابگوی هزینه‌های مراسم عروسی نیست و تنها راه افزایش جمعیت و عملیاتی شدن فرمایشات مقام معظم رهبری تعهد دولت برای پرداخت حقوق ثابت به فارغ‌التحصیلان بیکار و متاهل است.
*سیاست‌های تشویقی برای ازدیاد جمعیت ضروری است
یک فعال حوزه زنان نیز در گفت‌وگوی تلفنی با آراز آذربایجان اظهار می‌دارد: در بحث افزایش جمعیت کشور سوال این است که آیا کارشناسی‌های لازم از طریق موسسات و نهادهای مسئول پژوهشی صورت گرفته است؟
فاطمه راکعی در گفت‌وگوی تلفنی با آراز آذربایجان توضیح می‌دهد در شرایط حاضر که در کشور رشد جمعیت نداریم با مشکلات عدیده‌ای در ارتباط با اشتغال، تحصیل و مسکن جوانان، فقر، کودکان کار و بی‌سرپناه وجود دارد حال سوال این است که آیا با ازدیاد جمعیت دولت توانایی کنترل مشکلات مذکور را دارد؟
دبیرکل جمعیت زنان مسلمان نواندیش اضافه می‌کند: متاسفانه این قانون طوری تنظیم شده که در عین حال که می‌خواهد مسئله‌ای را حل کند نسبت به مسائل مهم دیگری بی‌تفاوت است یا در برخی زمینه‌ها منفی برخورد می‌کند مثل به خطر انداختن اشتغال زنان. این نماینده اسبق مجلس شورای اسلامی در مجلس ششم تصریح می‌کند: سوگیری این قانون طوری است که کنترل جمعیت زنان را خانه‌نشین می‌کند چه بسا امیدواریم چنین نیتی در کار دست‌اندرکاران این قانون نباشد.
راکعی ادامه می‌دهد: با اجرای طرح‌هایی مانند طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده، خانه‌نشین شدن زنان در اولویت قرار می‌گیرد تا آنان فقط فرزندآوری کنند این در حالیست که در جوامع پیشرفته بهره‌گیری از توانایی‌های نیروی انسانی اهمیت زیادی دارد. این فعال حوزه زنان با ذکر این که فرزندآوری برای رشد جمعیت لازم است، اما این کار نباید مانع رشد تحصیلی و اجتماعی زنان و محروم کردن جامعه از خدمات و فعالیت‌های نیمی از جمعیت پویای کشور شود، ادامه می‌دهد: این طرح با هدف رشد جمعیت تدوین شده و برای این منظور لازم است مشوق‌هایی برای خانوده‌ها در نظر گرفته شود.
وی تشریح می‌کند: مواردی مانند حقوق انسانی، اجتماعی، فردی و شهروندی افراد در هیچ طرح و لایحه‌ای نباید نقض شود، چرا که در قانون اساسی ایران بر آن‌ها تاکید شده است. حق تحصیل و انتخاب شغل از حقوق انسانی و اجتماعی زن و مرد است و تا جایی که من اطلاع دارم، در قانون اساسی در این زمینه به هیچ وجه تبعیضی میان زن و مرد وجود ندارد.
راکعی با اشاره به ضرورت راه‌اندازی مهدکودک در کنار هر اداره، اظهار می‌کند: لازم است در کنار هر اراده یا نهاد دولتی و غیردولتی، یک مهدکودک بهداشتی و اصولی راه‌اندازی شود تا مادران بتوانند در ساعات شیردهی نزد فرزندان خود بروند.
وی اضافه می‌کند: تخصیص این تسهیلات به زنان خوب است، اما نباید منجر به این شود که آنان شغل خود را از دست دهند یا مجبور به خانه‌نشینی شوند.
*نتایج بالا بودن نرخ جمعیت با مقوله فقر نسبت مستقیم دارد
نماینده اسبق مردم ارومیه در مجلس نیز در گفت‌وگوی اختصاصی توضیح می‌دهد: بعد از انقلاب اسلامی افزایش جمعیت شکل گرفت بدون اینکه زیرساخت‌های لازم فراهم شود به طوری که مشکلات موجود در زمینه آموزش و پرورش، دانشگاه، اشتغال و ازدواج جوانان زاییده همان سیاست‌ها است و امروز نیز بحث افزایش جمعیت مطرح است بدون اینکه زیرساخت‌ها فراهم باشد.
شهربانو امانی اظهار می‌دارد: اینکه جمعیت ایران رو به پیری است از نظر شکلی و ماهوی کاملا درست است چرا که یکی از مشکلات در این شرایط کند شدن چرخه تولید، توسعه و در نهایت پیشرفت است به این دلیل که به واسطه کاهش نیروی شاغلی که در سن فعالیت قرار دارند جامعه در مسیر رشد و تعالی گام برنخواهد داشت اما مهم عواقب اجرای ازدیاد جمعیت با توجه به شرایط موجود کشور است. وی تشریح می‌کند: در کشورهای پیشرفته وقتی با چنین مشکلی مواجه می‌شوند با توجه به اینکه استراتژی مشخص و تعریف‌شده‌ای دارند کمبود نیروی انسانی از کشورهای در حال توسعه تامین می‌شود اما در کشور ما با توجه به سیاست‌های کلی که وجود دارد چنین کاری عملی نیست لذا سهل‌الوصول‌ترین راه، سیاست‌های تشویقی است که این سیاست‌ها معمولا طبقه متوسط جامعه که موتور محرک جامعه است را شامل می‌شود.
امانی در عین حال متذکر می‌شود از طرفی طبقه متوسط با توجه به سطح دانشی که دارد و هزینه و فایده می‌کند نسبت به مسائل بیکاری، سخت شدن ازدواج، مشکلات مسکن جوانان و سیستم معیوب خدمت‌رسانی نهادهای جامعه، افزایش کودکان کار و تکدی‌گری آن‌ها، آگاه است لذا نسبت به ازدیاد فرزندآوری ممانعت و مقاومت خواهد کرد، در نتیجه سیاست‌های تشویقی باید جوابگوی مشکلات کنونی باشد نه اینکه منجر به از دست رفتن شغل زنان شود یا در حد شعار مطرح و عملیاتی نشود مثل سیاست تشویقی دولت احمدی‌نژاد که مطرح شد به ازای تولد هر فرزند یک میلیون تومان به حسابشان واریز می‌شود اما جامه عمل به خود نگرفت.
وی در پایان با تاکید به اینکه نتایج هولناک بالا بودن نرخ جمعیت با مقوله فقر نسبت مستقیم دارد و این جزو بدیهیات علوم اقتصادی و اجتماعی است، تصریح می‌کند: فراهم آوردن فرصت‌های رشد جمعیت باید با توسعه امکانات بهداشتی، آموزشی و رفاهی همراه باشد که این موضوع بستگی به گسترش سرمایه‌گذاری، فرصت‌های شغلی و ایجاد فرصت‌های رفاهی به منظور افزایش جمعیت دارد.
سخن آخر
با توجه به شرایط موجود به نظر می‌رسد تنها راه برای عملیاتی شدن ازدیاد جمعیت، تغییر نگرش مردم است و این با سخنرانی‌ها و گفت‌وگوی کارشناسان حاصل نمی‌شود بلکه صرفا با بهبود اوضاع معیشتی و ارتقای همه‌جانبه سطح زندگی حاصل می‌شود. اگر بناست جمعیت زیاد شود باید سیاست‌های مناسبی در کیفی کردن جمعیت پیش گرفته شود، جامعه هدف باید افرادی باشند که بتوانند از عهده تربیت فرزندان و آماده‌سازی آن‌ها برای جامعه فردا برآیند در این صورت می‌توان از نابسامانی‌های اقتصادی و اجتماعی کاست اگر غیر از این باشد زاده شدن کودکانی که والدینشان در تامین نیازهای اولیه‌شان درمانده‌اند چیزی جز مزاحمت برای دولت نخواهد بود و فقط بر مشکلات اجتماعی و اقتصادی می‌افزایند.

نوشته شده توسط admin در چهارشنبه, ۰۹ بهمن ۱۳۹۲ ساعت ۱۰:۵۳ ق.ظ

دیدگاه


2 + = سه